تخطي إلى المحتوى الرئيسي

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي ) — صفحة 308

مساهمون:

ص٣٠٨
محرمانه گفتگو مىكنيد ، به قصد گناه و تعدى و نافرمانى از پيامبر با همديگر گفتگو نكنيد و به نيكوكارى و پرهيزكارى نجوا كنيد و از خدايى كه نزد او محشور خواهيد گشت ، پروا كنيد . آنگاه حكمت اين نهى را بيان مىكند و مىفرمايد :
« إِنَّمَا النَّجْوى مِنَ الشَّيْطانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَيْسَ بِضارِّهِمْ شَيْئاً إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ »
؛ چنان نجوايى از القائات شيطان است تا كسانى را كه ايمان آورده‌اند ، دلتنگ كند . ولى جز با ارادهء خدا هيچ آسيبى به آنها نمىرسد و مؤمنان بايد بر خدا اعتماد كنند . البته در صدر آيهء هشتم ، اشاره مىكند كه نهى از نجوا قبلا به وسيلهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تذكر داده شده است ، اما اينان دوباره به چيزى كه از آن نهى شده‌اند ، روى آورده‌اند :
« أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوى ثُمَّ يَعُودُونَ لِما نُهُوا عَنْهُ وَ يَتَناجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ مَعْصِيَةِ الرَّسُولِ . . . »
؛ آيا كسانى را كه از نجوا منع شده بودند ، نديدى كه باز بدانچه از آن منع گرديده‌اند برمىگردند و با همديگر به منظور گناه و تعدى و سرپيچى از پيامبر ، محرمانه گفتگو مىكنند .

احترام به بدريون

( 1 ) در آيهء 11 به دو مسأله متقابل اشاره شده است : از سويى آيه دلالت مىكند كه مؤمنين و صاحبان علم و فضل در ميان اصحاب آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله بوده‌اند و او آنان را بر ديگران برترى مىداده و در مجالس آنان را نزديك خود مىنشانده است و از سويى ديگر دلالت مىكند كه عده‌اى از آنان وقتى كه به ايشان گفته مىشد : جمع‌تر بنشينيد يا راه را باز كنيد ، ناراحت مىشدند . براى همين آيهء 11 نازل شد و كار رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را تأييد كرد . ( 2 ) در شأن نزول اين آيه آمده است : آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله بعد از آنكه صفّه را در سال هفتم در مسجد بنا كرد ، روزهاى جمعه كه براى نماز خارج مىشد ، مدتى قبل از نماز ، پيش اهل صفه مىرفت و در ميان آنان مىنشست . صفه جاى تنگى بود و همه در آنجا نمىگرفتند . او به انصار و مهاجرينى كه از بدريون بودند ، احترام ويژه‌اى مىگذاشت . يك روز كه وى ميان اهل صفه نشسته بود و هيچ جاى خالى وجود نداشت ، عده‌اى از بدريون كه ثابت بن قيس بن شماس هم در ميانشان بود ، وارد شدند . آنها بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله سلام كردند و او جواب داد ، سپس به اهل مجلس سلام كردند و آنان جوابشان را دادند ، اما كسى براى آنان جا باز نكرد تا بنشينند . آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله كه وضع را اين گونه ديد ، به چند نفر ، به تعداد بدريونى كه