عدهاى از بنى بكر از كنانه و هذيل مسلّح شده و به آنها پيوستند و قسم خوردند كه نگذارند محمّد بدون جنگ و خونريزى وارد مكه شود .
( 1 )
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در ذى طوى
مسلمانان پيشتاز به ذى طوى رسيدند . در آنجا توقف كردند و به همديگر ملحق شدند تا ببينند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چه مىگويد . « 1 »
ابن اسحاق روايت كرده است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله وقتى به ذى طوى رسيد ، بر روى مركب خود ايستاد و لشكر خود را به اين ترتيب تقسيم كرد : زبير بن عوّام را فرماندهء جناح چپ قرار داد و به وى دستور داد كه از تنگهء كدى ( در پايين مكّه ) وارد شود . خالد بن وليد را فرماندهء جناح راست قرار داد كه قبايل أسلم ، جهينه ، مزينه و غفار تحت فرمان وى بودند و به او دستور داد كه از ليط كه آن هم در پايين مكه قرار دارد ، وارد شود . « 2 » و پرچم خود را نزديك خانههاى مكه بر زمين بكوبد و به زبير دستور داد كه پرچم خود را در بالاى مكه در حجون بر زمين بكوبد و به او فرمود : از جاى خود تكان نخور تا نزد تو بيايم . سعد بن عباده را به فرماندهى كتيبهء انصار انتخاب نمود و او را پيشاپيش خود فرستاد « 3 » و فرمود كه از تنگهء كداء در بالاى مكه وارد شهر شود . « 4 »
( 2 )
افراد مهدور الدم
ابن اسحاق مىنويسد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به فرماندهان لشكر اسلام دستور داد كه در مكّه با كسى درگير
هامش
- خنادم بر تمام بالاى مكه تا مسجد الحرام مشرف و مسلّط است . و در مقالهء عبد الرحمن خويلد در مجلهء ميقات ، ش 4 ، ص 203 - 204 آمده است كه چون رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىخواست از آن طرف وارد مكه شود ، آنها مىخواستند كه در مقابل وى مقاومت كنند .
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 823 .
( 2 ) . سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 47 - 49 و مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 825 ازرقى در أخبار مكه اسم ليط را براى بخشى از درهء ذى طوى نام برده است كه در طرف غرب كعبه قرار دارد و امروزه تنضباوى ناميده مىشود و اين به خاطر درختچههاى تنضب است كه بر روى آن مىروييده . اين مطلب در معجم معالم مكه التاريخية اثر عاتق بن غيث بلادى آمده و در مجلهء ميقات ، ج 3 ، ص 151 به نقل از وى ذكر شده است .
( 3 ) . مجمع البيان ، ج 10 ، ص 848 .
( 4 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 825 و سيرهء ابن اسحاق ، ج 4 ، ص 49 . معروف اين است كه لشكر فتح از سه جهت وارد مكّه شدند :
اذاخر كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از آنجا وارد شدند و كداء كه زبير و كتيبههاى انصار از آنجا وارد شدند و كدى كه امروزه به ريع الرّسام معروف است و خالد بن وليد از آنجا داخل شد و امروزه خيابانى كه وى آن را طى كرده است ، خيابان خالد بن وليد ناميده مىشود و در آن مسجدى قرار دارد كه به وى منسوب است و در غرب مسجد الحرام قرار دارد . امّا زبير از محلهء معلاة در بالاى مكّه كه امروزه ريع الحجون است به سوى تنگه مدنىها در پايين كوه خنادم و از آنجا به سوى مسجد الحرام كه محل اجتماع لشكر اسلام بود ، رفت .