[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 199 ]
[ ترجمه ]
شرح لغات :
تفسير :
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ . . . - كوچ كنيد از جايى كه مردم كوچ كردند . در بيان مقصود از آيه دو قول است . 1 - مقصود كوچ كردن از عرفات است و اين آيه متوجه قريش و هم پيمانان قريش است كه بنام « حمس » خوانده ميشوند و آنان با مردم به عرفات نميرفتند و ميگفتند ما اهل حرم الهى هستيم و از آن نبايد بيرون رويم و در همان « مزدلفه » ميماندند از آنجا كوچ ميكردند خداوند با اين آيه آنان را نيز امر به حركت بسوى عرفات و وقوف در آنجا و افاضه از عرفات ، فرمود و بنا بر اين قول مراد از « الناس » بقيه مردم است ( ابن عباس عايشه عطا - مجاهد - حسن و قتاده ) و از امام باقر عليه السلام همين قول مروى است . ضحاك همين قول را تأييد مىكند با اين اختلاف كه ميگويد مراد از « النّاس » ابراهيم است و چون ابراهيم امام و پيشواى مردم بوده لذا بمنزله امّت و ملت شمرده شده از او بتعبير به « النّاس » شده است . 2 - منظور حركت از مزدلفه است براى « منى » در روز عيد قربان قبل از طلوع خورشيد براى رمى جمره و قربانى ( جبائى ) .