ايمان چيست ؟
ايمان از نظر معتزله اطاعت و انجام واجبات و پرهيز از گناهان كبيره است برخى از آنان در ايمان علاوه بر انجام واجبات ، بجا آوردن مستحبات را نيز معتبر ميدانند .
خاصه و عامّه از امام على بن موسى الرضا عليه السلام نقل كردهاند كه آن حضرت فرمود :
ايمان : تصديق بقلب و اقرار به زبان و عمل به اركان و اعضاء است « 1 » و نيز از آن حضرت به تعبير ديگر نقل شده است كه فرمود : ايمان سخن و عمل و اعتقاد و پيروى از پيامبر است « 2 » .
ايمان تنها معرفت است
مؤلف : اصل ايمان همان معرفت و شناسايى خدا و فرستادگان اوست و قبول آنچه آنان آوردند زيرا هر كسى چيزى را خوب بفهمد و بداند طبعاً آن را تصديق كرده و ايمان ميآورد و اين آيه كريمه به اين مطلب دلالت دارد و نكته كلمه غيب در اين آيه كه ايمان را بدان متعلق مىكند همين است كه آنان وقتى بغيب ايمان آوردند آنچه انبياء از غيب خبر دهند اگر چه خود نديدهاند ولى با اطمينان مىپذيرند .
قرآن اين ايمان بغيب را قبل از هر واجب بدنى و مالى ذكر كرده و سپس آن دو واجب را كه بر پا داشتن و انجام نماز
( يُقِيمُونَ الصَّلاةَ )
و انفاق و كمك به زير دستان
( وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ )
است به ايمان عطف نموده است .
عطف دو واجب بدنى و مالى بر ايمان ، خود نشان ميدهد كه آن دو عين ايمان نيستند زيرا معنى ندارد كه چيزى به خودش عطف شود .
نيز آيات كريمه :
« وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ »
« 3 » ( دلش در ايمان ثابت باشد ) .
هامش
( 1 ) « ان الايمان هو التصديق بالقلب و الاقرار باللسان و العمل و بالاركان » .
( 2 ) « الايمان قول مقول و عمل معمول و عرفان بالعقول و اتباع الرسول » .
( 3 ) آيه 106 از سوره نحل .