تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 40

مساهمون:

ص٤٠
شروع كنيم نه به اينكه از كبريا و عظمتش خبر دهيم هم چنان كه براى خوردن و آشاميدن و ذبح امر شده است كه خدا نام برده شود و اگر كسى موقع « ذبح » و كشتن حيوان بجاى « باسم » بگويد « باللَّه » قطعاً مخالف دستور است . « اللَّه » - ذاتى است كه چون قادر بر آفرينش و زنده كردن موجودات و نعمت دادن به آنهاست شايان پرستش است .
« الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
- علت تقدّم كلمه « الرحمن » بر « الرحيم » اين است كه چون رحمن فقط به خدا گفته مىشود و بس مانند اسم شخص و علم است و بايد قبلًا گفته شود بخلاف « رحيم » كه گفتنش در مورد غير خدا نيز صحيح است . ابو سعيد خدرى از رسول اكرم نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : عيسى بن مريم گفت خدا رحمن در دنيا و رحيم در آخرت است . بعضى از تابعين ميگويند « رحمن » يعنى مهربان بهمهء مردم مؤمن و كافر و « رحيم » مهربان بخصوص مؤمنين در آخرت . فرا گرفتن رحمت رحمانيهء حق همه مردم را خواه مؤمن و صالح باشند يا كافر و فاسق ، به اين است كه آنان را آفريد و از نعمت حيات و زندگى بهره‌مندشان نمود و به آنان روزى ميدهد . و شمول رحمت رحيميه بخصوص مؤمنان ، به اين است كه در دنيا به آنها توفيق نيكو كارى داد و آنان در آخرت مورد تكريم و آمرزش او قرار گرفته و وارد بهشت ميشوند . به همين مطلب باز ميگردد آنچه از حضرت امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمود : « رحمن » اسمى است خاص ( مخصوص به خدا ) و بيان كننده صفتى عام و « رحمن » اسمى است عام و بيان كنندهء صفتى خاص . عكرمه ميگويد : خدا باعتبار يك رحمت « رحمن » و باعتبار صد رحمت « رحيم » است و اين مطلب را او اقتباس كرده از قول رسول اكرم كه فرمود : براى خدا صد رحمت است كه فقط يكى از آنها را به زمين فرستاده و بين مردم تقسيم نمود و مهربانى مردم