5 - اختلاف كلمة كه صورت و معنا را تغيير ميدهد - مانند : « طلع منضود » - و يا « طلح منضود » 6 - اختلاف در جلو و عقب بودن كلمات مانند :
« وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ »
يا - « و جاءت سكرة الحق بالموت » .
7 - اختلاف در زياد و كمى كلمات - مانند - « وَ ما عَملَتْ ايْدِيَهُمْ » يا
« وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ »
شيخ طوسى ميگويد : اين وجه زيباتر و بهتر است زيرا از ائمه عليه السلام وارد شده است كه در مورد اختلاف قراء كدام را ميتوان خواند .
دوم - دستهاى ديگر از دانشمندان ، هفت حرف را بر معانى و احكامى كه قرآن بنظم در آورده حمل نمودهاند نه الفاظ و بعقيده برخى از آنان آن معانى عبارتند از وعده ، وعيد ، امر ، نهى ، جدل ، قصص و مثل ، ابن مسعود از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و إله نقل مىكند كه آن حضرت فرموده : قرآن بر هفت حرف نازل شد : زجر ( نهى ) امر ، حلال ، حرام ، محكم ، متشابه و امثال ، ابو قلابه نيز از آن حضرت نقل مىكند كه فرموده : قرآن بر هفت حرف نازل شد : امر ، زجر ، ترغيب ، ترهيب ، جدل ، قصص و مثل .
بعضى ديگر معانى را : ناسخ ، منسوخ ، محكم ، متشابه ، مجمل ، مفصل ، و تأويل آنچه جز خدا كسى نميداند گرفتهاند
.
فن سوم
در بيان اجمال و خلاصهاى از معناى « تفسير و تأويل » كه در اين كتاب سخن بدانها كشانده مىشود .
تفسير
روشن كردن مراد است از لفظ ، و تأويل بازگرداندن يكى از دو محتملات است به آنچه مطابق ظاهر باشد و نيز تفسير بيان مطلب است .