تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
خداوند به تمام امور است . و آنهايى كه عقيده دارند قرآن نميتواند بسبب سنت قطعيه نسخ شود به اين آيه شريفه استدلال نموده‌اند از نظر اينكه خداوند اتيان بآيهء بهتر را به خود نسبت داده و ميفرمايد : « نأت » در حالى كه سنت به او اضافه داده نميشود و سپس فرموده :
« أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ »
و چاره‌اى نيست از اينكه منظور چيزى باشد كه از لحاظ قدرت در انحصار خداوند باشد و آن تنها قرآن معجز است . ليكن عقيدهء صحيح اين است كه قرآن بسبب سنت قطعيّه ميتواند نسخ شود و معناى
« بِخَيْرٍ مِنْها »
اين است كه از نظر دين مصلحت بيشتر و از لحاظ پاداش ثواب زيادتر در آن وجود داشته باشد ، و اضافهء اتيان به خداوند در سنت هم صحيح است زيرا كه آن با وحى خدا و دستور او صورت ميگيرد و اضافهء آن به خداوند مانند اضافهء كلام است به او ، و آخر آيه دلالت دارد بر اينكه خداوند ميتواند آيه‌اى را بيك آيهء نافعتر و داراى مصلحت بيشتر نسخ كند و فرقى نميكند كه ناسخ قرآن باشد و يا سنت .

آنچه از آيه استفاده مىشود

اين است كه قرآن محدث است - و قديم نيست - و علاوه قرآن با خداوند مغايرت دارد - و يك چيز نيستند - زيرا كه قديم نميتواند نسخ شود و علاوه خداوند براى آن مثل و مانند ثابت كرده به نحوى كه خود ميتواند آن را ايجاد كند ، و هر چيزى كه در دائره قدرت آمد عنوان فعل دارد و فعل نميتواند قديم باشد .

ارتباط اين آيه با آيات گذشته

على بن عيسى ميگويد : ارتباط اين آيه با آيات گذشته از اين نظر است كه خداوند در آيهء گذشته فرمود : كافرين از اهل كتاب و مشركين دوست ندارند خيرى از جانب خداوند براى شما فرستاده شود از اين رو خداوند در اين آيه فرمود كه هميشه خير براى شما نازل و بر خلاف انتظار آنان پيوسته چيزى كه داراى مصلحت بيشتر خواهد بود فرستاده خواهد شد . ابو مسلم ميگويد : چون خداوند عيوب يهود را بيان نمود و آنچه را كه