يعنى صلهء رحم كنيد و پيوند خويشاوندى را محكم سازيد .
وَ الْيَتامى . . .
- و كودكان بىپدر .
نسبت به آنها با رأفت و مهربانى رفتار نمائيد .
وَ الْمَساكِينِ . . .
- ناداران .
حقوق واجبهء آنان را كه خداوند در اموال مقرّر فرموده به آنها بپردازيد .
وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً . . .
- و بمردم به نيكى سخن بگوئيد .
و در اين جمله دو احتمال است 1 - عدول از خبر بخطاب باشد و عرب اين معنى را تجويز مينمايد در موردى كه خبر مربوط به همان مخاطب باشد و گاهى اول خطاب مىكند و سپس عدول بخبر مينمايد مثال اول :
شطّت مزار العاشقين فأصبحت * عسراً على طلابك انبة مخرم « 1 »
و مثال دوم :
أسيئى بنا او احسنى لا ملومة * لدينا و لا مقلّية ان تقلّت « 2 »
2 - گفته شده معناى آن اين است : گفتيم به آنها كه بمردم . . .
و در معناى حسن نيز چند احتمال است :
1 - جابر از امام باقر در تفسير اين جمله نقل كرده كه منظور اين است :
بگوئيد بمردم بهترين چيزى را كه دوست داريد بشما گفته شود زيرا كه خداوند مبغوض ميدارد كسى را كه ناسزا ميگويد و نفرين مىكند و بر مردم مسلمان طعن مىزند و از ناسزا گفتن و شنيدن باك ندارد و در سؤال لجاجت و ستيزه مىكند و دوست ميدارد كسى را كه بردبار و با عفت و پارسا بوده باشد .
2 - ابن عباس ميگويد منظور از « قول حسن » گفتار نيك و اخلاق خوش كه
هامش
( 1 ) دور است زيارت عاشقان و از اين رو سخت است بر جويندگان تو اى دختر مخرم .
( 2 ) بدى روا دارى بما و يا نيكى كنى براى ما يكسان است و ملامتى نيست در نزد ما و بغضى نيست اگر او بغض كند .