اوّل : اينكه گناه و كردار بد از هر طرف او را فراگرفت مانند آيهء
« وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ »
جهنم از هر طرف كافرين را فرا ميگيرد .
دوّم : اينكه كردار بد او را هلاك كرد مانند آيهء
« إِلَّا أَنْ يُحاطَ بِكُمْ »
« 1 » و آيهء
« وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ »
« 2 » و آيهء
« وَ أُحِيطَ بِثَمَرِهِ »
« 3 » كه در تمام اين موارد به معناى هلاكت است و منظور اين است كه راه نجات بر آنها مسدود و از هر طرف هلاكت آنها را فرا گرفته است .
منظور از خطيئه چيست ؟
از ابن عباس و ضحاك و ابى العاليه نقل شده منظور از خطيئه شرك به خداوند است .
حسن ميگويد : منظور گناه كبيره است .
عكرمه و مقاتل گويند : خطيئه پا فشارى و اصرار بر گناه است .
و علّت اينكه در مورد خطيئه كلمهء « احاطت » به كار رفته و در مورد « سيئة » آن كلمه استعمال نشد تنها رعايت مرتبه كامله بلاغت و فصاحت است .
فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ . . .
- آنها ياران و ملازمين آتشند .
هُمْ فِيها خالِدُونَ . . .
- ايشان پيوسته در آتش معذّبند چنان كه از ابن عباس و غير او روايت شده .
و آنچه در تفسير آيهء شريفه با مرام اماميه مناسبت دارد همان گفته ابن عباس است زيرا كه مؤمن در اين آيه داخل نخواهد بود و حكم پيوستگى عذاب را نخواهد داشت . و كلمهء
« أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ »
نيز همين معنا را مىرساند زيرا كه احاطه گناه معنايش اين است كه از هر سو گناه او را فراگرفته و راه فرار و خلاصى ندارد و اگر
هامش
( 1 ) سورهء 12 آيه 66 يعقوب گفت بن يامين را هرگز با شما نخواهم فرستاد مگر آنكه پيمانى مؤكد بياوريد كه او را به من باز گردانيد مگر آنكه هلاك شويد .
( 2 ) سورهء 10 آيه 23 و يقين كنند كه بلا و هلاكت فرا گرفته است ايشان را .
( 3 ) سورهء 18 آيهء 40 و ميوهء او را عذاب و هلاكت فراگرفت .