مورد رضايت و خشنودى خداوند مىباشد .
3 - سفيان ثورى ميگويد : منظور : امر بمعروف و نهى از منكر است .
4 - ربيع بن انس ميگويد منظور از اين جمله گفتار نيك است .
اختلاف ديگر در اين جمله
از امام باقر عليه السلام روايت شده : كه اين دستور خداوند عمومى و شامل مؤمن و كافر مىباشد .
گفته شده : اين دستور در مورد مؤمن است فقط .
آنهايى كه دستور را عام قرار دادهاند در اين جهت اختلاف كردهاند كه آيا نسخ شده است يا نه ؟
ابن عباس و قتاده ميگويند كه اين جمله نسخ شده است و ناسخ آن آيهء سيف « 1 » و ديگرى فرمايش رسول خدا است : كه با آنان مقاتله كنيد تا « لا إله الا اللَّه » بگويند و يا بر جزيه گردن نهند و اين معنا از امام صادق نيز روايت شده است .
بيشتر مفسرين معتقدند : كه اين جمله نسخ نشده است زيرا كه ميان دو آيه اختلافى نيست و جمع ميان مقاتله وَ حسن قول و راهنمايى آنان بايمان امكان دارد و همانطورى كه خداوند فرمود :
« ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ »
« 2 » و در آيهء ديگر فرمود :
« وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ
« 3 » .
هامش
( 1 ) منظور از آيهء سيف آيهاى است كه در آن دستور جهاد و مقاتله وارد شده و آن آيهاى است كه در سورهء 9 آيهء 74 و سورهء 66 آيهء 9 ذكر شده :يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ: اى پيامبر جهاد كن با كفار و منافقين و سخت بگير بر آنان و جايگاه آنها جهنم و بد بازگشتى است آن .
( 2 ) سورهء 16 آيهء 126 بخوان مردم را به راه پروردگارت با حكمت و پند نيكو و بحث نما با آنها به نحوى كه « از نظر تأثير » نيكوتر باشد .
( 3 ) سورهء 6 آيه 108 دشنام ندهيد آنهايى را كه به غير خدا دعوت و راهنمايى مىكنند زيرا كه آنها از روى نادانى و دشمنى ناسزا گويند خداى را .