ششمين رود كه به آن رود يهودى گفته مىشده ، ميان آن و نهر ابّله چهار فرسخ فاصله بوده است .
هفتمين رود كه به آن نهر ابى الخصيب گفته مىشده ، ميان آن و نهر يهودى يك فرسخ فاصله بوده است .
هشتمين رود كه به آن نهر امير گفته مىشده ، ميان آن و نهر ابى الخصيب يك فرسخ فاصله بوده است .
نهمين رود كه به آن رود قندل گفته مىشده ، ميان آن و رود امير 2 فرسخ فاصله بوده است .
اين نهرها و [ رودهاى ] نه گانه تماما به رود بصره مىريختند . در ازاى [ همهء ] آنها 4 فرسخ كمتر يا بيشتر بود ، و آن رود [ رود بصره ] در كنار عبادان به هنگام جزر به دجلهء كور مىريخته ، اين رود ، رود بزرگى بوده است .
عبادان نزديك به درياست و دريا نزديك به آن قرار دارد . در ميان آن رودها ، رود آلا است كه از آن نهرهاى بيشمارى منشعب شده كه براى آبيارى كشتزارهاى سمت غربى دجلهء كور برده مىشده است . اينها رودهاى مشهور و بزرگ بصره بود كه در سمت غربى دجلهء كور قرار داشتند . حال باقى ميماند رودهايى كه در سمت شرقى دجلهء كور قرار داشتند و من آنها را براى تو بيان خواهم كرد . ان شاء اللّه تعالى .
وصف رودهاى بزرگ بصره كه در سمت شرقى دجلهء كور قرار داشته : از آن جمله ، رودى است كه از نهر ابى الأسد منشعب مىشده است و آن نخستين رود ( نهر ) سمت شرقى دجلهء كور است كه به آن مبارك گفته مىشده و [ درست ] مقابل دجلهء كور منشعب مىگرديده است ، و از آن نهرهاى بسيارى جدا شده و انتهاى آن سكر و در ازاى اين رود 6 فرسخ بوده است .
دومين رود كه به آن رود ريّان گفته مىشده ، ميان اين رود و رود مبارك 13 فرسخ بوده ، و از آن نهرهاى بسيارى منشعب شده ، و راه اهواز به سكر به طول 6 فرسخ ميان آنها قرار داشته است .
سومين رود كه به آن رود بيان گفته مىشده و در حال حاضر راه اهواز به حصن مهدى از دهانهء آن مىگذرد . سپس از فم دهستان ( دهان دهستان ) كه همان درياست [ ( منظور دهانهء رود كارون است ) ] و از سوق البحر گذشته ، بعد از نهر السدره عبور كرده ، از زير اهواز گذشته ، راه از سوق البحر تا مسرقان را از زمينهاى شنى عبور مىكند ؛ از آنجا با كشتى به سوى اهواز
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى ) — صفحة 214
مساهمون: سهراب
ص٢١٤