( قدرت يابند ) . و مردم را براى جنگ تابستانى آماده كنند . آنگاه ده روز باقى مانده از ماه تموز را مىجنگيدند ، تا زمان بازگشتشان فرا رسد كه دوباره 60 روز را ( بدون جنگ ) سپرى كنند .
امّا جنگهاى زمستانى كه من همهء آنها را ديدهام ، روايت شده به هيچ روى گزيرى از آنها نيست ، نه مىتوان از آنها گريخت و نه درگير آنها شد .
مسير حركت آن مرزها بيست شب راه است كه به ميزان آن ، سوار براى خود و مركوبش آنچه را لازم دارد ، بر پشت اسب حمل مىكند . اين حركت در پايان ماه شباط مىباشد ، كه جنگ را تا روزهاى باقى مانده از ماه آذار برپامىدارند . در اين زمان هنگامى كه درمىيابند دشمن ضعيف شده ، نفر و چهارپايى ندارد و نيز درمىيابند كه چهارپايانشان بسيار شده است ، برمىگردند و چهارپايان خود را به چرا مىبرند و در اين كار بر يكديگر پيشى مىگيرند .
سپس به بيان آن مرزهايى كه مجاور مملكت اسلام از سمت شمال است مىپردازيم . بعد از آن از سمت راست آن آغاز مىكنيم تا به گوشه و كنار مملكت ( اسلام ) و پشت مرزهاى آن مىرسيم ، ( از آنجا ) تا به مرزهاى روم در سمت غرب برمىگرديم . مىگوئيم كه مرز خزر از ارمينيه تا خوارزم از نواحى خراسان است . انوشروان بن قباد چون به پادشاهى رسيد ، شهر شابران « 1 » و شهر مسقط « 2 » و شهر باب و الابواب « 3 » را در ارمنستان بنا نهاد . باب و الابواب
هامش
( 1 )Schabiran، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 123 ؛ ابن فقيه ، صص 288 - 293 ؛ اصطخرى ، ص 187 ؛ مقدسى ، صص 51 - 374 - 376 ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 225 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 193 .
( 2 )Maskat، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 124 ؛ ابن فقيه ، صص 11 - 12 - 288 - 293 - 298 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 529 .
( 3 )( Derbend ) ah - Bab wa'L - Ab Wab، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 122 - 124 - 173 ؛ ابن فقيه ، ص 292 ؛ ابن رسته ، صص 122 - 140 - 141 - 174 - 178 ؛ اصطخرى ، صص 185 - 190 - 192 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، صص 291 - 292 ؛ مقدسى ، صص 374 - 376 ؛ ياقوت ، ج 1 ، صص 437 - 438 - 439 - 440 - 441 - 442 ؛ ابى الفداء ، صص 81 - 98 - 443 - 447 - 468 - 469 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، صص 193 - 199 .