برداشتها و نتيجهگيرىهاى خوب درباره اين شهر و بناهاى موجودش ، از آن شهر خارج شد . همچنين از پاكيزگى و نظم و ترتيب آن شهر و بازارهاى خاص فراوان آنجا به شدت ابراز خرسندى مىكند . درباره ساكنان نجف و دستگاه حكومتى حاكم بر آن شهر نيز كه از استقلال كامل از طرف حكومت مركزى برخوردار بود ، ابراز خوشحالى مىكند . سيستمى كه براساس آن ، اين شهر توسط نقيبان بزرگوارى اداره مىشد كه از جايگاه عالى برخوردار بودند ؛ چنان كه مىگويد :
سازماندهى اميران عالىمقام حج در سفر نقيب ، توسط خود نقيب انجام مىگرفت . پرچمها و طبلها در اختيار او بود . حكومت شهر در تسلط او بود . به جز نقيب ، والى ديگرى در آن شهر وجود نداشت . در نجف ، كسى نه به پادشاه غرامت مىپردازد ، نه به اشخاص ديگر . . . . در اين شهر ، نه پرداختكننده غرامت وجود دارد ، نه دريافتكننده ماليات .
ابنبطوطه بخشش ساكنان آنجا ، رفتار خوب با زائران ، دادن دو وعده غذا به مدت سه روز به زائران آن شهر را كه از گوشت ، نان و خرما تشكيل مىشد ، ستوده است . او درباره شغل اهالى آنجا مىگويد : « شغلشان تجارت است » .
گويا بنا به گفته ابنبطوطه ، در آنجا مدرسه بزرگى وجود داشت كه به ضريح مطهر امام على ( ع ) متصل بود و در آن ، طلاب علوم دينى و صوفيان شيعه و زائران ساكن بودند . گويا اين مدرسه براى تسهيل رسيدن به درِ بناى ضريح مطهر ، در جوار ضريح مقدس آن حضرت ( ع ) بوده است . اما درباره ضريح مطهر مىگويد :
دربانان ، نقيبان و خواجهها ، مقابل درِ عمارت آن مىايستند و به زائران اجازه وارد شدن به مرقد مطهر امام على ( ع ) را مىدهند . به آنها دستور بوسيدن درگاه ورود آن را مىدهند كه از نقره ساخته شده است . همچنين بوسيدن و دست كشيدن بر چهارچوب آن . مرقد با اقسام فرشها از جمله ابريشم ، فرش شده است . چراغهاى بزرگ و كوچكى از طلا و نقره در آنجا وجود دارد . وسط مرقد ، يك سكوى مربعشكل وجود دارد كه با
قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: صلاح مهدى الفرطوسي
ص٣٢١