مىكردند . اين يكپارچگى و همگرايى عجيبى بود كه پيش از اين ، اتفاق نيفتاده بود . بلكه كشتار مذهبى و اغتشاشاتى كه بر اثر آن به وجود مىآمد ، باعث مىشد تا حكومتها از خاموش كردن شعلههاى آتش آن ، ناتوان باشند .
مهاجرت شيخ طوسى به نجف
اين همگرايى زيبا ، خيلى به طول نينجاميد بهگونهاى كه آتش فتنههاى مذهبى ، به سرعت شعلهور شد . در سال 447 ه . ق / 1055 م ، پادشاه سلجوقى ، طغرل بك ، حملههاى دردمنشانهاى را عليه شيعيان بغداد انجام داد . او دستور داد تا كتابخانه شاپور بن اردشير ، وزير بهاءالدوله ديلمى را آتش بزنند . اين كتابخانه ، عالىترين و مهمترين كتابخانه در آن عصر بود . ياقوت حموى و ديگران ، از آن كتابخانه و كتابهاى كميابش صحبت كردهاند .
در سال 448 ه . ق / 1056 م ، دانشمند و فقيه شيعه ، شيخ طوسى ، بعد از يورش به خانهاش و بردن اموالش ؛ از جمله صندلى تدريس ، ناگزير شد تا از بغداد فرار كند . ابن جوزى در « المنتظم » و ابناثير در « الكامل » ، بسيارى از اينگونه اتفاقات را در حوادث مربوط به آن سالها ذكر كردهاند . در سال 449 ه . ق / 1057 م ، شيخ طوسى بغداد را ترك كرد و راهى نجف اشرف گرديد و در آنجا ساكن شد .
با وجود خيزش علمى در نجف « 1 » ، قبل از ورود شيخ طوسى به آنجا ، بىشك ، مهاجرت شيخ الطائفه ، آغاز دوره جديدى از حركت علمى و فرهنگى محسوب مىشود . مىتوان گفت مهاجرت ايشان ، باعث گسترش شهر نجف شده است ؛ چراكه سبب مهاجرت طلاب علوم دينى و دانشمندان ، در طول دورههاى مختلف بوده است . درواقع اين شهر ، به مركز مرجعيت دينى شيعه تبديل شد . البته در برخى دورهها ، حلّه و كربلا به دليل آنكه برخى دانشمندان بىهمتاى شيعه ناچار شدند تا
هامش
( 1 ) . ر . ك : تاريخ النجف الاشرف حتى نهاية العصر العباسي ، صص 295 - 299 ؛ تاريخ النجف الاشرف .