مىگويى از نزد خود تو است يا از پيشگاه خداوند و آن حضرت فرمود : « نه ، از پيشگاه خداوند » .
بدين سان دل اين مرد صفايى ديگر يافت و تهذيب شد و او همه ثروت خود را براى خشنودى خدا و رسول او صدقه كرد و تنها هنگامى كه رسول خدا ( ص ) به او فرمود : « اندكى از مال خويش براى خود باقى بگذار » ، آنچه را از غنايم خيبر نصيب او شده بود براى خود باقى گذاشت .
خداوند اين سه تن را به اين فضيلت مخصوص داشته كه قبول توبهء آنان را در رديف توبه بر رسول خدا ( ص ) و مهاجران و انصار آورده است آنجا كه مىفرمايد : « خداوند بر پيامبر و مهاجرين و انصار كه در زمان سختى و پس از آنى كه تقريبا دلهاى گروهى از آنان گمراه و گرفتار ترديد شده بود و سپس خداوند بر آنان نيز توبه كرد توبه كرده است كه او به اين مردم مهربان و رؤوف است . و نيز بر آن سه تن كه [ از شركت در اين نبرد ] بر جاى گذاشته شدند تا آن كه زمين با همه گشادگى بر آنان تنگ شد و خود نيز دلگير شدند و به تنگ آمدند و گمان كردند كه در مقابل خداوند هيچ گريزى جز به سوى خود او وجود ندارد . سپس خداوند بر آنان توبه كرد تا توبه كنند كه خداوند توبهپذير و مهربان است . اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خداوند پروا كنيد و با راستگويان همراه شويد » « 29 » .
عبرت و درس تربيت
696 - ماجراى كعب بن مالك را با همه تفصيل آورديم ، زيرا اين ماجرا از نفسى توبه كار و نادم كه زمانى گرفتار لغزشى شده و از پشيمانى پس از لغزش حكايت دارد و مصداق همان گفتهء عارفان و صوفيان است كه لغزشى كه شكستى و تسليم را در پى آورد از طاعتى بالاتر است كه ضلال را . در اين ماجرا نيز اين مرد از آنجا كه نفس لوّامه او را به حركت به سوى كسب خشنودى خدا و رسول
هامش
( 29 ) - توبه / 117 - 118 .