به هر حال اين دروغ يهوديان روشن شد و آنان در كل خيبر هيچ قرارداد جزيهاى نداشتهاند جز آنچه بنا بر روايت واقدى ميان رسول خدا ( ص ) و يهوديان تيماء منعقد شده بود .
مفاد قرارداد جزيه
582 - اينك نگاهى اجمالى به جزيهاى كه رسول خدا ( ص ) از مردم مىگرفت و به روايت واقدى قراردادى در همين باره با يهوديان تيماء بست و بر آن اساس از آنان جزيه گرفت مىافكنيم .
گفتهاند هر چند رسول خدا ( ص ) مقدار جزيه را از اجناس مختلف عايدات آنها تعيين فرمود و برخى از شروط عقد ذمّه و تعهدّاتى را كه براى ولىّ امر مسلمين و نيز براى آنان به وجود مىآورد متذكّر گشت ، امّا مشخّص نفرمود كه اين جزيه از چه كسى يا كسانى دريافت خواهد شد . همچنين مقدار جزيهاى كه آن حضرت از اهل كتاب مىگرفته مگر در مورد مسيحيان نجران كه رسول خدا ( ص ) پس از بازگشت از تبوك با آنان قرارداد بست و در جاى خود بدان خواهيم پرداخت براى صاحبان سيره و مغازى روشن نشده است .
به هر حال خلاصه عقد جزيه يا ذمّه در بردارندهء موارد ذيل است :
يك : تا زمانى كه اهل ذمّه دست به ماجرايى نزدهاند كه نقض تعهّداتشان باشد هيچ عبادتگاهى از آنان ويران نمىشود ، هيچ كشيشى از انجام شعائر دينى بازداشته نمىشود و هيچ گاه وادار به ترك دين نخواهد شد و در اين راه مورد آزار قرار نمىگيرند .
دو : اهل ذمّه بايد به احكام و مقرّرات اسلامى حاكم بر روابط مالى پايبند باشند به گونهاى كه اگر ثابت شود آنان ربا مىخورند پيمان ذمّه با آنان ملغى مىشود زيرا خود به نقض آن پرداختهاند .
سه : اهل ذمّه به احكام حدود و قصاص گردن مىنهند و هر حكمى كه