شرح مثنوى — صفحة 243

ن 215 13 - ك 84 11 آن كه دو گفت : ثنوى ، كه به نور و ظلمت ، يا به يزدان و اهرمن قائلند ، و سه گفت : تليثى ، كه به اقانيم ثلاثه قائلند - كه گذشت ، و بيش از اين : حرنانيين ، كه تخميسىاند ، به قدماى خمسه قائلند و نفس ناطقه و زمان و مكان و هيولى ، و صابئين ، كه ستاره را مىپرستند ، متفق باشند در واحد يقين : نه واحد عددى كه ثانى اثنين و ثالث ثلاثة و خامس خمسة باشد ، * ( لَقَدْ كَفَرَ اَلَّذِينَ قالُوا إِنَّ الله ثالِثُ ثَلاثَةٍ 5 : 73 ( 1 ) بلكه آن واحد به وحدت حقّه كه وجود محيط به آنهاست و رابع ثلاثة و خامس أربعة است . مثلًا * ( ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَلا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ 58 : 7 ( 2 ) . الآية مانند وجود ماهيت ثلاثة كه رابع آن ماهيّت است ، چه ، ماهيت ثلاثهء موجوده مفهوم سه وحدت است با وجود حقيقى كه منشأ آثار است .