چون سقوا : يعنى چون بياشامند آب گرم را در جهنم ، بر درد همهء پردهها را از روى چيزهايى كه رسوا كننده است ، اشارت است به كريمهء * ( كَمَنْ هُوَ خالِدٌ فِي اَلنَّارِ وَسُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ 47 : 15 . ( 1 ) امعاء روده هاست و ترجمهء آيه واضح است .
( ( 3603 ) ) ريش بد را داروى بد يافت رگ * مر سر خر را سزد دندان سگ
ن 178 4 - ك 70 28
ريش بد را : يعنى زخم بد را داروى بد راه يافت ، كه « رگ يافتن » كنايه از راه يافتن باشد و مىشود كه « دك » ( به دال مهمله ) باشد كه به معنى نصيب باشد در لغت فارسى .
( ( 3607 ) ) ور رهى خواهى از اين سجن خرب * سر مكش از دوست و اسجد و اقترب
ن 178 8 - ك 70 30
سجن خرب : زندان خراب دنيا .
( ( 3609 ) ) ناطقه چون فاضح آمد عيب را * مىدراند پردههاى غيب را
ن 178 11 - ك 70 33
فاضح : رسوا كننده .
( ( 3615 ) ) حق همىخواهد كه هر مير و اسير * با رجا و خوف باشند و حذير
ن 178 17 - ك 70 36
حذير : حذر كننده و ترسان .
( ( 3617 ) ) چون دريدى پردهء خوف و رجا * غيب را شد كر و فر و ابتلا
ن 178 19 - ك 70 37
پرده خوف و رجا : در بعض نسخ : « گر دريدى پرده كو خوف و رجا » و اين بهتر است و حاصل آن است كه امور نظام عالم به شوق و رجا و خوف منتظم است و اگر عشق و شوق به لذايذ و رجاى مأمول و خوف عدم حصول و وصول ناملايم نبودى ، استكمالات نشدى .
( ( 3628 ) ) يؤمنون بالغيب مىبايد مرا * ز ان ببستم روزن فانى سرا
ن 179 9 - ك 71 7
يؤمنون بالغيب : اشارت است به كريمهء * ( اَلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ اَلصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ 2 : 3 . ( 2 )
ليك يك درصد بود ايمان به غيب
نيك دان و بگذر از ترديد و ريب
ن ندارد - ك 71 8
ليك يك درصد : اين بيت در نسخى پيش از « يؤمنون . . . » است . و پيش بودن بهتر است .
چون شكافم آسمان را در ظهور
چون بگويم هل ترى فيها فطور
ن ندارد - ك 71 8
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء محمد ، آيهء 15 .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 3 .