يكديگر به رقابت بپردازند .
به هر حال رسول خدا ( ص ) به سوى دشمن پيش رفت و در درّهاى كه ميان كوه احد قرار داد اردو زد و كوه احد را در پشت صفوف سپاهيان خود قرار داد تا دشمن نتواند از پشت به آنان يورش برد .
پيامبر ( ص ) پس از آن همان گونه كه در نبرد بدر صفوف مسلمانان را آراسته بود و مشركان نيز از او تقليد كرده بودند صفوف مسلمانان را براى نبردى ديگر آراست و تيراندازان سپاه را كه پنجاه تن بودند پشت سر سپاه و بر آن درّه گماشت و عبد اللّه ابن جبير را به فرماندهى آنان برگزيد و از او خواست سواران مهاجم را با تيراندازى به سوى آنان از دستيابى به اردوى مسلمين دور سازند . رسول خدا ( ص ) به او فرمود : « سواران مهاجم را با تير انداختن به سوى آنان از ما دور ساز تا از پشت سر بر ما حمله نياورند . در جاى خود استوار باش تا از اين نقطه كه تو هستى رخنه نكنند » .
سپس رسول خدا ( ص ) زره خود را بر تن كرد و دوباره سفارشهاى خود را به گروه تيرانداز مورد تأكيد قرار داد تا بدين وسيله مانع از آن شود كه سپاه مشركين اردوگاه مسلمانان را دور بزند و با افراد فراوان و سپاه سنگين خود بر مسلمانان يورش برد .
پيامبر پس از صف آرايى سپاه از آنان خواست وارد نبرد نشوند مگر آن كه خود فرمان نبرد را صادر كند تا بدين ترتيب همهء آنان در حالى كه پشت سر اردوى آنان به وسيلهء تيراندازان حفاظت و حراست مىشود به صورتى يكپارچه حمله كنند .
شيوهاى كه رسول خدا ( ص ) در صف آرايى مسلمانان به كار گرفت نوعى سازماندهى جنگى بود كه تا آن زمان مسلمانان با آن آشنايى نداشتند . در پرتو همين سازماندهى درست اگر تيراندازان فرمان آن حضرت را اطاعت مىكردند هرگز مايهء نگرانى براى سپاه مسلمين به وجود نمىآمد و حتى در اين غزوه يك زخم
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 499
مساهمون: حسين صابري
ص٤٩٩