عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
« 1 » .
فصل [ 2 ] : برخى از رخدادهاى تاريخى اين خاندان
پس از آن قتل ، على بن حسين عليه السّلام در حالى كه بيمار بود به كوفه درآمد . آنجا زنان را ديد كه گريبان چاك كردهاند و جامهء مصيبت پوشيدهاند و مردم در ناله و گريهاند . زينب دختر على عليه السّلام به مردم اشاره كرد كه سكوت گزينند . نفس در سينهها حبس شد و صداى زنگها فرونشست . سپس فرمود :
اى كوفيان ! اى همدمان ترفند و فريب و اى هماغوشان حيله و نيرنگ ، نه هرگز اشكتان بازايستد و نه نالههايتان فرونشيند ! داستان شما ، حكايت « آن زنى را ماند كه رشته خويش را پس از محكم يافتن يكىيكى از هم مىگسست و شما سوگندهايتان را ميان خويش وسيلهء فريب و تقلب مىسازيد » . « 2 » آيا در ميان شما جز چربزبانى كنيزكان و كرشمهء دشمنان چيزى ديگر هست ؟ كسانى را مىمانيد كه بر خرابهاى ساكنند و نقرههايى در خاك آن نهان دارند . زنهار كه بد چيزى براى خويش پيش فرستاديد كه خداوند بر شما خشم آورد و پيوسته در كيفر خواهيد بود . « 3 » بسيار بگرييد و اندك بخنديد « 4 » كه اينك ننگ و زشتى اين كار را بر دامن داريد .
هامش
- آمد و آن غذا را به او دادند . سپس ثلث ديگر را آماده كردند . امّا چون آن نيز آماده شد يتيمى آمد و او را خوراك دادند . سپس ثلث باقيمانده را برداشتند و چون خوراك آماده شد اسيرى آمد و او را غذا دادند و بدينسان آن روز را گذراندند . پس خداوند اين آيهها را نازل كرد .
روايت ديگرى هم درباره شأن نزول اين آيه در كشاف ( ج 4 ، ص 197 ) و تفسير بيضاوى ( ص 775 ) آمده و آن اين است كه حسن عليه السّلام و حسين عليه السّلام بيمار شدند . پيامبر با شمارى از همراهان به عيادت آنان آمد . همراهان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گفتند : اى ابو الحسن ، چه خوب بود براى فرزندانت نذرى مىكردى ! پس على عليه السّلام ، فاطمه و كنيزشان فضه نذر كردند كه اگر حسن عليه السّلام و حسين عليه السّلام شفا يابند سه روز روزه بگيرند . آنان شفا يافتند ، در حالى كه اين خاندان هيچچيز براى خوردن نداشتند . على عليه السّلام از شمعون خيبرى سه صاع جو قرض كرد . فاطمه عليها السّلام يك صاع از آن را آرد كرد و از آن پنج گرده نان ساخت . آنان نانها را پيش رو گذاردند تا روزه خود بگشايند . امّا بينوايى بر آنان گذشت . او را بر خود برگزيدند و در حالى كه هيچ نخورده بودند آن شب را به صبح رساندند .
چنين بود كه خداوند اين آيات را فروفرستاد .
( 1 ) . شورى / 23 : بگو به ازاى آن رسالت پاداشى از شما خواستار نيستم مگر دوستى دربارهء خويشاوندان .
( 2 ) . اقتباس از آيهء 92 سورهء نحل :كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ- ت .
( 3 ) . اشاره به آيهء 80 سورهء مائده :لَبِئْسَ ما قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ فِي الْعَذابِ هُمْ خالِدُونَ- ت .
( 4 ) . اشاره به آيهء 82 سورهء توبه :فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ- ت .