قالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنا مَكِينٌ أَمِينٌ
. « 1 »
هم فرمود : مردم دشمن چيزى هستند كه نمىدانند . « 2 »
اين نيز اقتباس از آيه قرآن است كه فرمود :
بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ
. « 3 »
على عليه السّلام به ايراد خطبه پرداخت و در خطبهء خود چنين فرمود : بندگان خدا ، مرگ را گريزى نيست ؛ اگر در جاى خود به انتظارش بايستيد شما را بگيرد و اگر از آن بگريزيد به شما رسد . بدانيد كه قبر باغى از باغهاى بهشت يا گودالى از گودالهاى دوزخ است . زنهار كه در وراى آن ، « روزى است كه كودكان را پير مىگرداند » « 4 » و « هر شيردهندهاى آن را كه شير مىدهد از ترس فرومىگذارد و هر آبستنى بار خود را فرومىنهد و مردم را مست مىبينى ، و حال آنكه مست نيستند ، ولى عذاب خدا شديد است » « 5 » . زنهار كه در وراى آن روز آتشى است كه حرارتش بس سخت و ژرفايش بس زياد است و خدا را در آن رحمتى نيست .
پس ، از پيرامون او صداها به گريه برخاست . او فرمود : زنهار كه در وراى آن همچنين بهشتى است كه پهنايش پهناى آسمانها و زمين را مىماند و براى پرهيزگاران آماده شده است . « 6 »
فصل [ 14 ] : نكتههايى از رخدادهاى او
چون با على عليه السّلام بيعت كردند و كار تا اندازهاى برايش سامان يافت ، به او پيشنهاد شد معاويه را بر شام و عبد اللّه بن عامر بن كريز « 7 » را بر بصره باقى گذارد تا زمانى كه اوضاع تثبيت
هامش
( 1 ) . يوسف / 54 : پس چون با او سخن راند گفت : تو امروز نزد ما با منزلت و امين هستى .
( 2 ) . متن چنين است : « الناس اعداء ما جهلوا » . متن را بنگريد در : ميزان الحكمه ، ج 1 ، ص 466 - م .
( 3 ) . يونس / 39 : بلكه چيزى را دروغ شمردند كه به علم آن احاطه نداشتند .
( 4 ) . اقتباس از آيهء 17 سورهء مزمل :يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدانَ شِيباً- م .
( 5 ) . اقتباس از آيهء 2 سورهء حج :يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ كُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَى النَّاسَ سُكارى وَ ما هُمْ بِسُكارى وَ لكِنَّ عَذابَ اللَّهِ شَدِيدٌ- م .
( 6 ) . اشاره به آيهء 133 سورهء آل عمران :وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ- ت .
( 7 ) . نام كامل او ابو عبد الرحمن عبد اللّه بن عامر بن كريز بن ربيعه است . در مكه ديده به جهان گشود . در روزگار عثمان به سال 29 ق . عهدهدار بصره شد و سرانجام در سال 59 ق . در مكه درگذشت و او را در عرفات به خاك سپردند . بنگريد به : القصد و الامم ، ص 72 ؛ الاصابه ، ج 3 ، ص 61 - ت .