قرار مىگرفتند .
امام در دامن رسالت تولد يافت ، و در بيت نبوت رشد يافت ، و در حريم وحى روييد ، و از نيايش زين العابدين و پدرش باقر عليهما السلام تربيت آموخت .
وى دوازده سال ، و به گفتهاى پانزده سال ، و بر اساس روايت مدائنى شانزده سال را با جدش زين العابدين گذرانده و از مكتبش دانش و تربيت آموخت .
بىگمان زين العابدين برترين شخصيت هاشمى ، و سرور اهل بيت در روزگارش بود . و نيز وى داناترين فرد امت در آن روزگار و پارساترين كس و صادقترين شخص در نقل حديث به شمار بود . جعفر پس از درگذشت نيايش تحت سرپرستى پدرش باقر ( ع ) [ 28 ] قرار گرفت ؛ پدرى كه در پارسايى و عمل بىنياز از معرفى است . امام در چنين محيط شايستهاى رشد يافت و تربيت شد ، و جانشين پدر گشت ، و پس از او بار امامت و رهبرى را بر دوش گرفت . وى پس از وفات جدش نوزده سال با پدر زيست .
رشد و پرورش امام صادق
بدون ترديد امام صادق در جامعهاى به سر مىبرد كه به دليل مراقبتهاى شديدى كه از طرف امويان اعمال مىشد ، كسى جز با مخفى كارى و تقيه نمىتوانست با اهل بيت رابطه برقرار كند . وى شاهد بود كه دانشپژوهان با مراقبت شديد با حوزهء علمى جدش و پدرش تماس مىگرفتند ، چرا كه زمانى كسى قادر نبود آشكارا با اهل بيت ارتباط داشته باشد ، و اگر كسى رابطهاش آشكار مىشد ، سرانجامى جز گور و يا زندان ابد نداشت .
امام صادق در روزگارى مىزيست كه هواهاى نفسانى با هم درگير بودند ، آشفتگى فكرى پديد آمده بود ، امواج كينه و ستم سر برآورده بودند ، و ستم و وحشت در همه جا موج مىزد .
مردمان با سخنچينى و لو دادن يكديگر و متهم كردن اين و آن ، به زمامداران نزديك مىشدند ؛ نه جان افراد حرمتى داشت و نه ديانت ارزشى ، نه تنها نظمى جامعه را زير پوشش نداشت ، بلكه بىنظمى بر همه جا حاكم بود و زمامداران ، خودكامانه فرمان مىراندند و مردم در راه اغراض و اهدافشان بازيچهاى بيش نبودند .
در اين ميان بيشترين سختى نصيب شيعيان و ياوران آل محمد بود ، دشمنان آنان دشنامگويى به على ( ع ) را سنتى قرار داده بودند كه نمازهايشان را با آن به پايان