خوشحال باشند ؟ آيا آنان از موقعيت حسين ( ع ) در نزد رسول خدا بىخبر بودند ؟ پس آيا آگاهانه دست به اين عمل منكر و زشت زدند ؟ ! 4 - حاكمان ستمگر ، به منظور حفظ قدرت و ادامهء عظمت و فرمانروايى خود ، كوشيدند تا روح تفرقه و جدايى بين افراد امت بدمند ، چرا كه با وجود يگانگى بين مسلمانان محال بود كه آنان به اهداف خود برسند و امكان نداشت كه به اعمال تفرقهافكنانه خود رنگ دينى بدهند ؛ بديهى است روح ديانت از آن اعمال و كردار به دور بود .
بىگمان تاريخ از نيات سوء آن حاكمان پرده برداشته و اهدافى كه دنبال مىكردند ، آشكار كرده است ؛ همچنين كسانى را كه از راه حق منحرف شده و به حمايت و پشتيبانى حاكمان ستمگر پرداختهاند ، شناسانده است . اين حاميان [ عالمان دنيا دوست ] مبانى نيك اخلاقى و همزيستى مسالمتآميز اجتماعى را زير پا گذاشته ، و آزمندى ، آنان را از حدود انسانيت خارج كرده ، و جامه شرم را از تن بركنده ، و افزون طلبى نورانيت عقل را از آنان گرفته و در نهايت « در گمراهى خود غرق شدند » .
به هر تقدير ، خواست سياست و يا حاكمان ستمگر ، كه به مقتضاى آن انحطاط و نابودى مجد و عظمت امت اسلامى هدف بود ، عملى گرديد و تفرقه و جدايى در ميان امت پديد آمد ، بىنظمى اوج گرفت ، دشمنيها چهره نمود ؛ و در اين ميان استبداد و زورگويى سر بر آورد و تمامى آثار و سنن درست موجود در امت را محو و نابود كرد .
اين روند ناپسند و زشتمايه دشمنيهاى عميق و ريشهدار شد ، و به نسلهاى پسين نيز انتقال يافت ، و حتى كار به آنجا رسيد كه مصلحان مسلمان نيز از درمان اين بيمارى ناتوان شدند . در مقابل مستبدان آن دشمنيها را سادهترين ابزارى يافتند تا به جدايى مجتمع اسلامى دامن بزنند ، و به دنبال آن اقتدار و نفوذشان را در طول روزگاران تضمين كنند . با اينكه اين ستمگران به مبارزه با اختلافها و جنددستگيها تظاهر مىكردند ، اما در پس پردهء ريا همان اختلافافكنيها را دنبال مىكردند و مىكوشيدند دشمنيها چيره گردد . ابزار كار اين مستبدان نيز مزدورانى بودند كه هنگام دريافت مزد ناچيز از نعمت فهم و ادراك بىبهره و فاقد شعور بودند ، و گمراهى را به ازاى هدايت خريدند ، و لذا با
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — صفحة 415
مساهمون: اسد حيدر
ص٤١٥