مىكردند ، خود در مقابل عزادارى امام حسين ( ع ) به عزادارى براى مصعب بن زبير مىپرداختند ، و به مناسبت « يوم الغار » در مقابل « يوم الغدير » به آذينبندى و جشن دست مىزدند ، چنان كه پيش از اين گفتيم . آنان ، افزون بر مصعب ، براى كسان بسيارى نوحهسرايى را روا و پسنديده مىدانستند ، چنان كه محمد بن يحيى نيشابورى ، به مناسبت مرگ احمد بن حنبل گفت : جا دارد اهالى بغداد در هر خانهاى گرد آيند و بر احمد نوحه بسرايند . [ 40 ]
بر احمد بن حنبل عزادارى و نوحهسرايى بسيار شد ، و كسانى ، به منظور اظهار دردمندى ، مدتها در كنار قبر او ماندند ، و مجالس عزادارى برايش برگزار كردند .
افزون بر احمد ، براى بسيارى از شخصيتها نيز عزادارى شده است ، كه به عنوان نمونه به برخى از آنها اشارتى مىكنيم :
ابو الفتح اسماعيل بن سلطان محمود به سال 567 ه . درگذشت ، و به اين مناسبت مراسم عزادارى برپا شد ، نوحهسرايان ، چون نوحهء زن فرزند از دست داده نوحهخوانى كردند ، در تشييع جنازهاش بسيار گريستند ، و به عنوان اظهار درد و بزرگ شمردن مصيبت خاكستر بر سر ريختند . [ 41 ]
ابن تيميه به سال 728 ه . وفات كرد ؛ در تشييع جنازه او پنجاه هزار زن شركت كرده و بر او نوحهسرايى كردند ؛ دويست هزار مرد نالهكنان و تكبيرگويان و گريان در اين مراسم حضور داشتند . چون ابن تيميه غسل داده شد ، مردم آب غسل او را به عنوان تبرك مىنوشيدند ، باقيمانده سدر بين افراد توزيع شد ، عرقچينى كه بر سرش بود به پنج هزار درهم فروش رفت و پارچهاى كه بر گردن وى بسته بود و در آن جيوه ضد شپش قرار داشت صد و پنجاه دينار فروخته شد . جنازه او در ميان ناله و زارى و گريه مردم تشييع شد ، كسى در جلو جنازه بانگ مىزد كه اين چنين است جنازههاى اهل سنت . چون غسال از غسل ابن تيميه فراغت يافت ، ابتدا مردان وارد شده و او را بوسيدند ، و آنگاه زنان داخل شده و چنان كردند . [ 42 ] براى ابن تيميه مجالس ماتم و عزا برگزار شد ، و نوحهخوانى ادامه يافت ، و كسان بسيارى ، از جمله شمس الدين ذهبى ، در رثاى او شعر سرودند . [ 43 ]
احمد بن سلطان ملك شاه در سال 481 ه . درگذشت ، مردم هفت روز برايش نوحه خواندند . در اين ايام كسى بر اسب سوار نشد ، زنان در خيابانها بر او نوحهسرايى كردند ، و مردمان شهرها بر در خانههايشان پارچه سياه آويختند .
شيخ الحرمين فوت شد ، شاگردانش در خيابانها چون زنان در ماتم استاد
الإمام الصادق و المذاهب الأربعة ( امام صادق و مذاهب چهارگانه ) ( فارسي ) — صفحة 264
مساهمون: اسد حيدر
ص٢٦٤