اميران مدينه در روزگار امويان
درباره اميران و فرمانداران مدينه در عهد اموى و عباسى در طول حيات امام صادق ( ع ) ، به اختصار بحث مىكنيم ، و به بيان حوادث مهمى كه امام شاهد آنها بود ، و به ذكر ستمهايى كه امت اسلامى در آن دوران تحمل كرد و رنجهايى كه نيكان امت ديدند ، بسنده مىشود .
همواره بر مدينه اميرانى حكم مىراندند كه حرمت اين شهر را نگاه نمىداشتند .
يكى از اينان حجاج بن يوسف بود كه در سال 74 ه . پس از كشته شدن ابن زبير ، امير مدينه شد . در مدت سه ماه فرمانروايى حجاج مردم مدينه خود را از وى پنهان مىكردند . او حرمت اصحاب رسول خدا را زير پا گذاشت ، و به قصد تحقير بر دست و پاى آنان بند آتشين نهاد . در سال 75 ه . عبد الملك او را از امارت مدينه بر كنار كرد و به امارت عراق گمارد . پس از او ابان بن عثمان بن عفان به امارت مدينه منصوب شد . او نيز در سال 82 ه . به وسيله عبد الملك بر كنار و هشام بن اسماعيل مخزومى به امارت مدينه برگزيده شد .
ما در اينجا از اميران پيش از امام صادق سخنى نمىگوييم ، و فقط به اميرانى كه معاصر وى بودند خواهيم پرداخت . آنان از اين قرارند :
هشام بن اسماعيل
هشام بن اسماعيل بن وليد مخزومى ( د 88 ه . ) ، عبد الملك بن مروان در سال