آمدهاند و مىگويند « به او ايمان آورديم . » و چگونه از جايى [ چنين ] دور ، دست يافتن [ به ايمان ] براى آنان ميسر است ؟ و حال آن كه پيش از اين منكر او شدند و از جايى دور ، به ناديده [ تير انكار ] مىافكندند و ميان آنان و ميان آنچه [ به آرزو ] مىخواستند حايلى قرار مىگيرد ؛ همان گونه كه از ديرباز با امثال ايشان چنين رفت ، زيرا آنها [ نيز ] در دودلى سختى بودند . » « 1 »
يعنى به قائم آل محمّد عليه السّلام ، شك دارند و به او كفر مىورزند . و از آن سپاه جز دو نفر كسى زنده نمىماند .
( 1 ) اين اخبار كه فرو رفتن در زمين را پس از واقعه ظهور مىداند ، داراى نقاط قوت و ضعفى است كه سه نقطه قوت آن را در زير بر مىشماريم :
1 - بديهى است پس از ظهور ، وضع جهان دگرگون مىشود و حركتى نظامى براى سركوبى نهضت امام عليه السّلام شكل مىگيرد ؛ اما تلاش براى مقابله با امام پيش از ظهور و قبل از آن كه دعوت آن حضرت آشكار گردد را چگونه مىتوان پذيرفت ؟
2 - در صورت پيش افتادن واقعه فرو رفتن در زمين از حادثه ظهور ، اين سؤال پيش مىآيد كه سفيانى چگونه امام مهدى عليه السّلام را شناخته و تلاش مىكند آن حضرت را از بين ببرد ؟ در صورتى كه اگر فرو رفتن در زمين پس از رويداد ظهور باشد ، ديگر اين پرسش جايى ندارد .
3 - فرو رفتن در زمين ، تنها چند روز پس از واقعه ظهور اتفاق مىافتد . اين رويداد معجزهء بسيار بزرگى است كه آشكارا و به صراحت بر حقانيت حركت امام عليه السّلام و عادلانه بودن دعوتش تأكيد مىنمايد . دربارهء تأثير اين معجزه در خود روايات تصريح شده است « آنگاه كه مردم آن حادثه را ديدند ، مؤمنان واقعى شام و گروههايى از عراق به سويش مىآيند و بيعت مىنمايند . » حتى اين معجزه بر خود سفيانى نيز تأثير مىگذارد و حسن نيت و عطوفت او را نسبت به امام عليه السّلام برمىانگيزد .
اين اتفاق نتايجى را به دنبال دارد كه مهمترين آنها ، ورود بدون تنش و درگيرى امام عليه السّلام به عراق است .
( 2 ) در اينجا توجه شما را به روايتى كه سيوطى از نعيم بن حماد و او هم از وليد بن مسلم و او نيز از امام محمّد بن على عليه السّلام نقل كرده است جلب مىنماييم :
فيقول الّذى بعث الجيش حين يبلغه الخبر من ايلياء : لعمر اللّه ، لقد جعل اللّه فى هذا الرجل عبرة . بعثت إليه ما بعثت ، فساخوا فى الأرض إنّ فى هذا لعبرة و نصرة . فيؤدى إليه السفيانى الطاعة . . . « 2 »
آن كه لشكر را گسيل داشته ( يعنى سفيانى ) [ وقتى از فرو رفتن آنها در زمين با خبر مىشود ] مىگويد : « به خدا سوگند خداوند اين مرد ( امام مهدى عليه السّلام ) را مايه عبرت قرار داده [ چون ] من لشكرى انبوه و تا دندان مسلح را به سوى او فرستادم اما زمين در كام خود فرو بردشان »
هامش
( 1 ) . سورهء سبأ ( 34 ) ، آيات 52 - 54 .
( 2 ) . السيوطى ، جلال الدين ، همان ؛ ج 2 ، ص 146 .