شماتت دهندهء دهر به حال من نباشى .
و يا جلدي في جنب طاعة حبّها
تحمّل عداك الكلّ كلّ عظيمة [ 1 ]
و اى قوّت و توانايى من ، در معرض طاعت و دوستى حضرت معشوق و
هامش
[ 1 ] يا جلدى : يا صبرى . في جنب طاعة حبها : اى لديه . عداك الكلّ : تجاوز الكلال ، و هو التعب الشديد و الإعباء . العظيمة : الأمر العظيم . و في بعض النسخ : تجمّل ، بدل تحمل . ناظم - رضى الله عنه - در أبيات قبل از اين بيت فرمود :« فيا مهجتي ذوبى جوى و صبابة
و يا لوعتي كونى كذاك مذيبتى
و يا نار احشائى أقيمي من الجوى . . .
و يا حسن صبرى في رضا من احبّها
تجمّل و كن للدهر في غير مشمت
و يا جلدى إلخ « ،چون حكم قانون محبت و اقتضاى حكمت عشق آن كه صحّت و سلامت ظاهر و باطن عاشق منوط به استيلاى عوادي اسقام و اعادى صنوف آلام مصوّر باشد چه آن كه :« طريق بو الهوسان است نه ره عشّاق
ز عشق لاف و بس از فتنه بر كران بودن «در اين أبيات اعضا و جوارح بيرونى و اندرونى را به خطاب التزام اين معنى مخصوص مىگرداند ، و جوارح باطنى به مناسبت تقدم آنها بر جوارح ظاهرى مقدّم مىدارد ، كه اى جان ستم ديده ، شمع سان در شعلهء اندوه عشق و سوزش آتش شوق بگداز .
به همين معنا اشارت فرموده است شيخ عارف بارع كامل ، سلطان سرير بلاغت و فصاحت و يكَّه تاز ميدان معرفت ، سعدى شيراز :« روان روشن سعدى كه شمع محفل تست
به هيچ كار نبايد گرش نسوزانى «اى آتش حرمان و فراق در گداختن و سوزانيدن بقاياى نسب خارجى و تعيّن وهمى من باش .آتش بيار و خرمن آزادگان بسوز
تا پادشاه خراج نخواهد خراب رااى آتش اندرونى من عظام پهلوى من و عظائم نسب اندرونى من كه بر منهج قويم عشق راست نشدهاند و از انحرافات اطرافى تمام نرستهاند آنها را به زبان زبانهء خود راست ساز .آتش آن نيست كه از شعلهء او خندد شمع
آتش آن است كه در خرمن پروانه زدند
ناز پرورده تنعّم نبرد راه به دوست
عاشقى شيوهء رندان بلاكش باشد