الموجودات عن بسم الله الرحمن الرحيم " . ظهور از آن حضرت وجود است كه به
تعبير فارابى در مدينه فاضله مساوق حق است . نحويان ضمير را به ظاهر وبارز
ومستتر تقسيم كرده اند ، ظاهر آشكار است وبارز نيم آشكار ومستتر پوشيده .
بدين مثابت ظاهر وجود است كه هو الأول والاخر والظاهر والباطن ، وبارز
ممكن است كه برزو الله جميعا وبرزوا الله الواحد القهار ومستتر در عرف عارف
أعيان ثابته است ودر اصطلاح حكيم ماهيات .
5 ) كلمه
حروف جاره در حكم ظروف اند ، يعنى چنان كه ظروف متعلق اند ومتعلق
مىخواهند حروف جاره نيز در اين حكم با ظروف شريكند ، لذا نحوى ظرف را
بر جار ومجرور نيز اطلاق مىكند ومىگويد اين جار ومجرور ظرفى است لغو يا
ظرفى است مستقر .
ظرف لغو در اصطلاح نحو مقابل ظرف مستقر است ، واصطلاح هر قوم را
بايد حفظ كرد . ظرف مستقر ظرفى است كه ضمير در آن خفته ونهفته است
وبجاى ضمير نشسته است ، وظرف لغو ظرفى است كه خالي از ضمير است
وبجاى ضمير ننشسته است .
اگر متعلق ظرف مطلقا چه جار ومجرور وچه غير آن از ظروف ديگر افعال
عموم مقدر باشد آن ظرف مستقر است واگر نه ظرف لغو . افعال عموم در اين نظم
فارسي آمده است : افعال عموم نزد أرباب عقول * كون است ووجود است وثبوت است وحصول
تفضيل ضابطه مذكور اين است كه در سه صورت ظرف لغو است ودر يك
صورت ظرف مستقر بدين بيان .
1 - اگر متعلق ظرف افعال عموم ومقدر باشد ظرف مستقر است ، مثل زيد
في الدار ، چنان كه گوئى زيد عندك
مقالات وگفتارها ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: مسجد انگجي تبريز
ص٢٨٢