من هو يته ثم بعد ذلك تتأدى الأسباب بمصادماتها إلى شرور لازمة عنها بعد
قضائه والسبب الأول من معلولاته فيها هو قدره وهو خلقه "
8 ) كلمه
در ميان پنج قوه ظاهري فقط سمع وبصر بر بارى تعالى اطلاق شده است .
در قرآن مجيد وكتب ادعيه وجوامع روائي ، سميع وبصير بسيار آمده است .
ودر همه رواياتى كه از خاصه وعامه كه به طرق وصور گوناگون در احصاى
نود ونه اسم الهى مأثور است كه : " إن لله تسعة وتسعين اسما من دعابها
استجيب له ، ومن أحصاها دخل الجنة " ، اين دو اسم شريف آمده است . وبا اين
كه در احصاى بعضي از اسماى الهى اختلاف دارند در اين دو اسم متفق اند .
ولكن در هيچ آيت وروايتي ودر هيچ دعاى مأثورى اسم لامس وذائق وشام بر
حق تعالى اطلاق نشده است .
سميع وبصير از أئمة سبعه اسماى حسناى الهى اند كه عبارت از حي
وعالم ومريد وقادر وسميع وبصير ومتكلم اند ، وحى امام أئمة است ، واراده
چون بالا برود علم است . وهمچنين صفات آنها أئمة سبعه صفات اند كه
عبارت از حيات وعلم واراده وقدرت وسمع وبصر وكلام است .
قواى لامسه وذائقه وشامه توغل در مادة دارند ، علاوة اينكه آنچه در تدبير
نظام وحفظ انتظام أمور مردم براي سلطان حكيم مدبر لازم است تا آحاد
اجتماع را در مسير كمال وخطه عدل وا دارد ، وآنان را از هرج ومرج طغيان
وعصيان وتجاوز باز بدارد اين است كه بدانند سلطان به أوضاع آنها بصير وبه
احوالشان ناظر وبه گفته هايشان سميع است ، پس بدانچه گفته أيم در اطلاق
سميع وبصير بر حق سبحانه تدبر شود . تفصيل بحث را در باب هفتم رساله ما
بنام " كلمه عليا در توقيفيت أسماء " طلب بايد كرد .
9 ) كلمه
موجودات مفارق را واحد بالعدد دانستن خالي از دغدغه نيست ، بلكه
مقالات وگفتارها ( فارسي ) — صفحة 285
مساهمون: مسجد انگجي تبريز
ص٢٨٥