انسان داورى و بازخواست مىكند و به حساب كارهاى كوچك و بزرگ آنها مى رسد و انسان را در برابر كارهاى بزرگ و كوچكش پاداش مىدهد ديگر در انديشه و سخن امام ، لازم نيست كه اين داورى را در بارهء كردار انسان نسبت به ديگران بازگو نمايد زيرا چنان كه امام مى نگرد ، كردار انسان در اين پهنهء جهان ، كردارى تركيبى است نسبت به خودش و ديگر انسانها و جهان ، چون انسان عضوى از اعضاى آفرينش است و همهء هستى بر كردار او نظارت دارد و به همين جهت مى فرمايد : « همانا بر كردار شما مراقبى وجود دارد و اندامهاى شما ناظرانى پنهان بر كردار شمايند » و اين مراقبان هميشه مى كوشند كه رفتار انسان را بنگرند و بنگارند و به آن پاداش دهند .
و در نگاههاى تيز و برقش انديشه و فروغ پر نفوذ خرد ، پرتوهائى در برابر ديدگان فرزند ابي طالب مى درخشد كه چهرههائى از عدالت آفرينش را به نظر مى آورد ، آنسان كه خردها بشگفتى مى افتد و از انديشهء امام به حيرت مى ماند .
آيا اين فرزند ابي طالب نيست كه به زبان دانشمندان جديد سخن مى گويد و از حقيقت دادگرانهء وجود پرده برميدارد كه مى فرمايد : « هر كس خوى او ببدى گرايد ، جان خود را آزار مىدهد » يا اين كه مى فرمايد « نزديك است كه مرد شكاك بگويد مرا بگيريد » و اين سخن زيبا كه مى گويد « جانت را از هر گونه پستى بازدار و گر نه با آنچه كه از دست مى دهى همراه خواهى بود » از اين سخنان كه آيت بلاغت و اعجاز است فراوان است و از
روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — صفحة 211
مساهمون: جورج جرداق
ص٢١١