[ 5 ] به خدا قسم ، نه هيچكس پيش از تو و نه هيچكس پس از تو ، به دو مردى كه أشرف و أفضل از ما باشند ، عطا ننموده است . « 1 »
بدين ترتيب ، معاويه در پاسخ مىماند ، خاموش مىشود ، و ديگر آهنگ جواب نمىكند .
و أمّا ديگران :
مؤمنان به آل محمّد مفتخراند و مىبالند ؛ مانند ابن عباس ، حبر الأمّة « 2 » و شاگرد أمير مؤمنان - عليه السّلام - ، كه در پرورش در اين خانهء پاك ، قرين حسن و حسين بوده است ، خانهء بلند پايهء رسالت و إمامت .
او هر چند در سنّ و سال از حسن و حسين پيش است ، ليك چون فضل و جلالت و شرف ايشان را بر قومشان مىداند ، در إظهار دانستههايش و إبراز أدب و احترامى كه بايد در برابر ايشان أدا كند ، كوتاهى نمىنمايد . از جمله ، راوى گفته است :
[ 188 ] ابن عبّاس را ديدم كه ركاب حسن و حسين را گرفته بود .
به او گفتند : آيا تو كه مسنتر از ايشانى ركابشان را مىگيرى ؟ ! او گفت : اين دو ، فرزندان رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - اند ؛ آيا از نيكبختى من نيست كه ركاب ايشان را بگيرم ؟ « 3 » آرى ، اين از نعمتهاى بزرگ خداوند و برترين نيكبختيهاست كه إنسان - به ويژه در چنين شرايط بحرانى سياسى - به خدمت شريفترين و أفضل مردمان مفتخر شود ، و بتواند از اين راه خدمتى به أمّت كند و ايشان را از فضل أهل بيت - عليهم السّلام - بياگاهاند .
هامش
( 1 ) . مختصر تاريخ دمشق ابن منظور ( 7 / 115 ) .
( 2 ) . « حبر الأمّة » ( دانشمند أمّت ) ، لقبى است كه به سبب آگاهى وسيع ابن عبّاس از كتاب و سنّت و أحكام و . . . به وى داده شده بود .
( 3 ) . مختصر تاريخ دمشق ابن منظور ( 7 / 128 ) .