و اعنق عليا باحدى يديه و فاطمة باليد الاخرى فقبل فاطمة و قبل عليا فاغدف عليهم خميصة سوداء فقال اللهم اليك لا الى النار انا و اهل بيتى قالت قلت و انا يا رسول اللَّه فقال و انت على خير
يعنى در مسند احمد ابن حنبل از ام سلمه نقل كرده كه روزى رسول خدا ( ص ) در خانهء من بود خادم من گفت كه على و فاطمه ( ع ) بر در خانهاند حضرت رسول ( ص ) با من گفت اى ام سلمه دور شو و اهل بيت مرا با من گذار ام سلمه گفت من برخواستم و از آن خانه اندكى دور شدم پس على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام درآمدند در اندرون خانه و حسن و حسين طفل بودند پس حضرت رسول ( ص ) هر دو را در دامن خود نشاند و ببوسيد و على را بيكدست در بر خود گرفت و بيكدست فاطمه را پس هر يك از ايشان را ببوسيد و آن گاه گليم سياه علم دار را بر ايشان بپوشانيد و فرمود بار خدايا مر او اهل بيت مرا برحمت خود رسان كه آن بهشت است و از آتش دوزخ دور دار من گفتم يا رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله مرا نيز داخل ساز فرمود تو از اهل بيت من نيستى و اما بر خيرى و بعد از آن گفت اگر سايلى گويد آيه در ازواج پيغمبر نازل شده زيرا كه صدر آن يا ايها النبى است گوئيم اين غلطست بحسب روايت و اما روايت حديث ام سلمه است كه مشعر است بر آنكه اين آيه در خانهء من فرود آمده و غير از پيغمبر و على و فاطمه و حسن و حسين ( ع ) كسى ديگر آنجا نبود و اما در آيه به جهت آنكه اگر آيه در حق زنان پيغمبر ميبود بايستى كه چنين وارد شدى كه و ليذهب عنكن و يطهركن و چون بصيغهء تذكير واقع شده معلوم شد كه در حق اهل بيت پيغمبر ( ص ) كه آل عبااند نازل گشته و تذكير آن با آنكه فاطمه داخلست باعتبار تغليب است زيرا كه تغليب در صورتيست كه افراد جمع بعضى مذكر و بعضى مونث باشند و مذكر را بر مؤنث غالب گردانند هم چنان كه آل عبا يا به عكس كه همه مؤنث باشند مانند ازواج پيغمبر ( ص ) پس اينكه در وسيط نقل كرده كه مراد از اهل بيت ازواج پيغمبرند بدليل خطاب گذشته غير صواب باشد و چون باتفاق غير آل عبا معصوم نبودهاند پس اين نيز نمىتواند بود كه مراد باهل بيت آل عبا و ازواج باشند بر سبيل تغليب و صاحب عين المعانى آورده كه ظاهر آيه اگر چه دالست بر آنكه مراد از اهل بيت ازواج باشد اما آن چه از عايشه و ام سلمه و ابو سعيد خدرى و انس بن مالك نقل است كه اهل البيت فاطمة و على و حسن و حسين ( ع ) دافع آنست در اسباب نزول حديث ام سلمه را بر اينوجه آورده كه ام سلمه فرمود كه پيغمبر ( ص ) در خانهء من بر گليمى كه براى فراش وى افكنده بودم نشسته بود و فاطمه در آمد و جهت پدر سبوساب با گوشت پخته آورده حضرت ( ص ) فرمود كه اى فاطمه على و هر دو فرزند ترا بخوان تا بر اين خوان هم كاسه شوند چون طعام خوردند مصطفى ( ص ) فضله آن گليم را در ايشان پوشانيد و گفت خدايا اينها اهل بيت منند رجس را از ايشان ببر و ايشان را پاكيزه گردان اين آيه نازل شد و من سر خود را در زير گليم كردم و گفتم يا رسول اللَّه ( ص ) من از اهل بيت توام فرمود كه
انك على خير
و از اين جهت است كه آل عبا را
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 287
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٨٧