نبوت چه آن معجزه ايست از روى نظم و اسلوب جامع حكمت و علوم شرايع و نزد قتاده مراد باذكرن اشكرن است يعنى شكر و ستايش الهى بتقديم رسانيد بر اينكه شما را بر بيوتى تمكين داده كه در آن قرآن و سنت تلاوت كرده مىشود و گويند مراد با ذكرن احفظن است يعنى حفظ كنيد آنچه بر شما خوانده مىشود از قرآن و احكام شريعت و يا حديث حضرت رسالت ( ص ) و بنا بر اين در آيه حث ازواجست بر حفظ قرآن و حديث و تذكير ايشان به آن و خطاب اگر چه مختص است بازواج اما غير ايشان با ايشان مشاركند جهت آنكه بناى شريعت بر قرآن و حديث است و نزد همهء علماى اماميه و بعضى از عامه حفظ قرآن و حديث سنت است و نزد مالك واجب از مقاتل ابن حيان مرويست كه در وقتى كه اسماء بنت عميس از حبشه با زوج خود جعفر ابن ابى طالب مراجعت كرد نزد ازواج سيد ابرار آمد و گفت هل نزل فينا شيئى آيا دربارهء ما چيزى از قرآن نازل شده ايشان گفتند كه نه پس نزد رسول آمد و گفت ان النساء الفى خيبة زنان بسى نوميدند رسول ( ص ) فرمود كه
مم
از چه چيز گفت لانهن لا يذكرن بخبر كما يذكر الرجال به جهت آنكه ايشان مذكور نشدهاند در قرآن به سمت خير و بروايتى ديگر زنان رسول گفتند يا رسول اللَّه حقتعالى در قرآن ذكر مردان كرده و ما را كه زنانيم ياد نفرموده همانا در ما چيزى نيست و طاعت ما مقبول نه حقتعالى آيه فرستاد كه * ( إِنَّ الْمُسْلِمِينَ ) * بدرستى كه مردان كه منقاد حكم الهيند و ممتثل فرمان وى * ( وَالْمُسْلِماتِ ) * و زنان كه فرمان برندهء امر اويند و يا مردان و زنان كه داخل شونده اند در سلم بعد از حرب و انقياد تمام نماينده كه هرگز عناد نورزند به خدا و رسول و يا تفويض نمايندهء امر خود به خدا و توكل كنندهء بر او كقوله وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَه إِلَى اللَّه و يا اخلاص نمايندهء طاعت براى خدا كقوله و رجلا سالما اى خالصا * ( وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ ) * و مردان و زنان باور دارند و گروندهء به خدا و رسول ( ص ) و بهر چه تصديق آن واجبست و در مجمع گفته كه اسلام و ايمان نزد اكثر مفسران بيك معنيست و تكرار آن به جهت اختلاف لفظين است و گويند اسلام اقرار است بلسان و ايمان تصديق بقلب و مؤيد اينست قوله قالَتِ الأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا و گفتهاند اسلام اسم دينست و ايمان تصديق به آن * ( وَالْقانِتِينَ وَالْقانِتاتِ ) * و رجال و نساء كه ثبات ورزندهاند در وظايف طاعات و مداومت مينمايند بانواع عبادات و گويند مراد داعين و داعياتست يعنى مردان و زنان دعا كننده * ( وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقاتِ ) * و راستگويان در قول و راست كرداران در عمل از ذكور و اناث * ( وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِراتِ ) * و صبر كنندگان در طاعتها و يا از معصيتها از مرد و زن * ( وَالْخاشِعِينَ وَالْخاشِعاتِ ) *
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: الملا فتح الله الكاشاني
ص٢٨٩