وبدهى بانكى خود را بپردازد يا نه ؟ .
ج - گرفتن قرض ربوى حرام است ولكن اگر به يكى از عناوين محلله بگيرد
مانع ندارد واما راجع به فروش مال اگر فعلا ممكن است ، اگر چه به كمتر از
قيمت باشد ، واجب است بفروشد ودر همين سال به حج برود واگر فروش آن
ممكن نيست مگر به قيمت بسيار كم كه اجحاف است ، در اين سال واجب نيست
حج بجا آورد ولازم نيست قرض كند لكن اگر قرض كرد ومتمكن از أداء حج شد
حجة الاسلام أو صحيح است واين احكام در صورتي است كه سال أول استطاعت
أو باشد واما اگر از سالهاى قبل مستطيع بوده ومسامحه در أداء حج نموده تأخير آن
به هيچ وجه جايز نيست .
س 31 - اين جانب . . . ساكن مازندران قصد تشرف به مكة داشتم هر چه
كردم موافقت نشد اكنون شخصي مىگويد اگر مبلغ 25 هزار تومان به من بدهى نام تو
را در ليست كساني كه اسمشان در آمده وعازم مكهاند خواهم نوشت ، استدعا از آن
مرجع بزرگ دارم كه وظيفة مرا بيان نموده وبفرمائيد كه آيا با اين شرائط بايد به
مكة بروم يا نه ؟ .
ج - اين اجحاف است وتحمل آن واجب نيست ودر صورتي كه سال أول
استطاعت باشد مانع از حصول استطاعت است ، مكرر نظير اين سؤال از حقير شده
است وعلى الإسلام السلام إذ قد بليت الأمة برعاة أمثال هؤلاء . بعيد مىدانم كه
مقامات مملكت با امتحاناتى كه سازمان أوقاف در اين چند سال داد از اين
سوء استفادهها مطلع نباشند معذلك براي اين كه مردم را در انجام أمور مذهبي گرفتار
ودر زحمت بيندازند وآزادى آنها را سلب نمايند با اين كه سفر به تمام نقاط دينا
حتى به مراكز قمار وفحشاء آزاد است در سفرهاى مذهبي وحج وزيارة مداخله
مىنمايند واز جهات متعدد مردم را ناراضى وخشمگين مىسازند كه در مواقف
حج ومشاهد مشرفه نيز آنان را از نفرين فراموش ننمايند . مكرر اعلام نمودهايم كه
غرض از تأسيس سازمان أوقاف در اختيار گرفتن مذهب براي اجراء مقاصد دستگاه
وسلب استقلال از روحانيت وبي اثر كردن مساجد ومشاهد وبرنامههاى مذهبي
است اگر مقامات بناى ضديت با اسلام وقصد تغيير شخصيت اسلامى جامعه را