است ؛ همو كه داور [ و پاداش و كيفردهندهء ] روز جزاست .
در اينجا محمّد بن صالح بىاختيار برخاست و گفت : شهادت مىدهم كه تو حجّت و ولى خدا هستى و تو بر راه حق بوده پيشوا و امير مؤمنان هستى « 1 » .
3 . همان شخص ، در رابطه با آيهء قرآن كه مىفرمايد :
لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ
« 2 » ؛ [ فرجام ] كار در گذشته و آينده از آن خداست از ايشان سؤال كرد .
امام عليه السّلام در پاسخ او فرمودند : خداوند متعال پيش از آنكه به آنچه خواست امر كند و پس از آنكه به آنچه خواست امر نمود ، صاحب اختيار آن است .
من در دل گفتم : اين كلام خداست كه مىفرمايد :
أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ ؛
آگاه باش كه [ عالم ] خلق و امر از آن او است . فرخنده خدايى است پروردگار جهانيان « 3 » .
امام عليه السّلام به من نگريسته ، تبسّم كرده و فرمودند :
أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ
« 4 » .
4 . ابو هاشم گويد : در نزد حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام بودم كه ابن صالح ارمنى از آن حضرت در رابطه با كلام خداوند متعال كه مىفرمايد :
وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا .
و هنگامى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم ، ذريه آنان را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : چرا ، گواهى داديم « 5 » سؤال كرد .
آن حضرت در جواب او فرمودند : « ثبتت المعرفة ، و نسوا ذلك الموقف ،
هامش
( 1 ) . الثّاقب فى المناقب / 242 ، كشف الغمّه 3 / 209 به نقل از دلائل حميرى .
( 2 ) . روم / 4 .
( 3 ) . اعراف / 54 .
( 4 ) . كشف الغمّه 3 / 210 به نقل از دلائل حميرى .
( 5 ) . اعراف / 172 .