نسبت به عالمان و راويان راستگو و مورد اعتماد حديث كه امين بر حلال و حرام خدا باشند گرفته و شيعيان را به آنان ارجاع مىداده است ، و اين خود به نوعى ، زمينهسازى اساسى براى عصر غيبت بوده ، نظريهء مرجعيت فراگير دانشمندان را در كنار سازمان وكيلان مورد اعتماد ، مورد تأكيد قرار مىداده است ؛ سازمانى كه يكى از وظايف آن رجوع دادن عموم طايفهء شيعه به سمت عالمان و دانشمندان اين طايفه بوده است .
اقدام ديگر آن حضرت در راه زمينهسازى براى اين امر دورى گزيدن از شيعيان و انتخاب طريقهء مكاتبه و نامهنگارى با آنان بوده است كه در بخشهاى قبل به آن اشاره نموديم . از آن حضرت در رابطه با عمرى و پسرش محمّد اين توقيع صادر شده است كه : عمرى و پسرش هر دو مورد اعتمادند . پس آنچه را كه به تو مىرسانند از جانب من مىرسانند و آنچه به تو مىگويند از جانب من مىگويند .
پس كلامشان را بشنو و از آنها اطاعت كن كه آن دو مورد اعتماد و اميناند « 1 » .
دليل ديگر بر اينكه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام همواره عموم مردم شيعه را به رجوع به فقيهان و تقليد از آنان و گرفتن دستورات دينى از آنان ارشاد و توجيه مىفرموده است اينروايت است :
« فأما من كان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدينه مخالفا لهواه مطيعا لأمر مولاه فللعوام أن يقلّدوه » ؛
پس هركه از فقيهان داراى صيانت نفس بوده ، دين خود را حفظ كند ، با هواى نفس خود مخالفت كند و از دستور مولايش اطاعت نمايد ، بر عوام است كه از او تقليد نمايند « 2 » .
هامش
( 1 ) . الغيبة الصّغرى / 219 .
( 2 ) . تفسير الامام العسكرى / 141 ، و به نقل از آن احتجاج 2 / 263 .