ايمان را نگاشته و با روح ايمان تأييدشان كرده است كسى بر اعتقاد به او باقى و استوار نمىماند « 1 » .
و احاديث و دعاهاى ديگرى كه همه ، متضمّن تبيين نظريهء غيبت و ضرورت تحقّق آن و ضرورت ايمان به آن و صبر در زمان آن و پايدارى در راه حق در همهء شرايط سخت و دشوار مىباشد .
و اما آمادهسازى نفسى و روحى را نيز حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام از زمان پدر بزرگوارش حضرت امام هادى عليه السّلام آغاز نمود . حضرت امام هادى عليه السّلام سياست دورى گزيدن از مردم و كم كردن ارتباط مستقيم با شيعه را آغاز نمود ، تا مردم را براى وضعيتى كه در آينده با آن روبرو خواهند شد آماده نمايد . آن حضرت در اين راه به كار ديگرى نيز دست زده ، حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام را از ديد شيعيان پنهان نمودند . بسيارى از مردم و حتّى شيعيان ، جز بعد از وفات برادر حضرت امام عسكرى محمّد آن حضرت را نمىشناختند و تنها پس از رحلت برادر آن حضرت بود كه حضرت امام هادى عليه السّلام نسبت به امامت حضرت امام عسكرى بر شيعيان اتمام حجّت نمودند . امام عسكرى عليه السّلام نيز در همين سياست دورى گزيدن از مردم و كم كردن ارتباط با شيعيان ، همان راه پدر بزرگوار خود را ادامه دادند تا شيعيان را به عدم ارتباط مستقيم با امام عادت داده ، آنان را با وضع جديدى كه در پيش داشتند مأنوس نمايند تا در نتيجه صدمهء روحى زيادى از غيبت به آنان وارد نشود . البته اين مطلب جداى از شرايط خاصى بود كه بر امام حسن عسكرى عليه السّلام تحميل شده آن حضرت را وادار مىنمود كه براى حفظ خود و
هامش
( 1 ) . كمال الدّين 2 / 524 .