نداشته باشد »
« همهء اموال به سمت او برده شود اما قسمتى از آنچه به سمت او برده مىشود به دستش نرسد » « 1 » .
دورانى كه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در عهد معتمد به سرآوردند تقريبا پنج سال به طول انجاميد . اين مدت از ابتداى خلافت معتمد در سال 256 ه ق آغاز شده و تا زمان شهادت حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در سال 260 ه ق امتداد يافته است ، وضعيت كلى جامعه در اين دوره به صورتى كاملا پريشان درآمده بوده است . نخست به خاطر سيطره پيدا كردن تركان بر حكومت و در درجهء دوّم به خاطر به وقوع پيوستن حوادث مختلف از قبيل حركتهاى ضد حكومت در شهرهاى مختلف كشور اسلام و سپس به واسطهء مبارزه و فشارى كه حكومت بر شيعيان و حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام وارد مىآورد و از آنها شديدا مراقبت مىنمود .
مهمترين رويدادهايى كه در دوران معتمد به وقوع پيوست از اين قرار است :
الف - قيام زنگيان
قيام زنگيان كه عربها آنان را زنج مىناميدند مهمترين حادثهاى بود كه آثار سوئى از خود به جا گذاشت . حركت زنگيان همراه با قتل ، غارت ، چپاول
هامش
( 1 ) . سبائك الذّهب / 87 .أليس من العجائب أن مثلى * يرى ما قلّ ممتنعا عليه
و تؤكل باسمه الدنيا جميعا * و ما من ذاك شيء في يديه
إليه تحمل الأموال طرّا * و يمنع بعض ما يجبى إليه