بودن خزانه ، حقوق تركان را قطع كرد . آنها براى دريافت طلب خود تا پنجاه هزار دينار پايين آمدند . وى كسى را به نزد مادرش فرستاد تا پولى از او قرض بگيرد ، اما مادر در پاسخ او گفت : من چيزى ندارم ، اينجا بود كه تركان بر ضد وى توطئه كرده ، او را به قتل رساندند .
اين قصّه اشارهء خوبى به ضعف حكومت عبّاسى و خارج شدن امر خلافت از دست خليفه دارد ، خزانهداران كه مسئول حفظ اموال بودند هرگونه كه دلخواهشان بود در بيت المال تصرّف كرده و در هيچ كارى از خليفه اطاعت نمىكردند . اين ، پايان فضاحتبار زندگى معتزّ به دست اعوان و انصار و پاسبانان ترك تبارش بود .
2 . مهتدى عبّاسى ( 255 - 256 ه ق )
وى محمّد بن واثق بن معتصم ، مادرش كنيزى امّ ولد به نام ورده بوده است .
وى بعد از قتل برادرش معتزّ در سال 255 ه ق حكومت را به دست گرفت ، البتّه هيچكس قبل از آنكه برادرش معتزّ حاضر شود كه در برابر شهود به عجز خود از خلافت اعتراف كند ، با وى بيعت نكرد . معتزّ دست خود را دراز كرد و با مهتدى بيعت نمود و سپس مهتدى به صدر مجلس رفت و با وى بهعنوان خلافت بيعت شد « 1 » .
مهتدى عبّاسى به پارسايى و دورى از دنيا تظاهر مىكرد و مىخواست خود را پيرو روش عمر بن عبد العزيز نشان بدهد ، اما اين پارسايى تصنّعى را براى فريفتن عموم مردم در پيش گرفته بود . هدف وى از اين كار اين بود كه در
هامش
( 1 ) . سيوطى ، تاريخ الخلفا / 422 .