بر باطل ؟
هشام از اين پرسش دچار حيرت و سرگشتگى شد و با خود انديشيد اگر ادعاى على عليه السّلام را باطل بخواند كافر خواهد شد و اگر دعوى عباس را نادرست و ناحق دانسته ، آن را بر زبان آورد بىترديد هارون گردنش را خواهد زد . از اين رو گفت : هيچ يك از آنان به خطا چيزى نگفته ، بلكه هردو به حق بودهاند و قرآن كريم نيز در قصهء حضرت داوود عليه السّلام مانند اين مطلب را بيان كرده ، مىفرمايد :
وَ هَلْ أَتاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرابَ
. . .
خَصْمانِ بَغى بَعْضُنا عَلى بَعْضٍ . . .
« 1 » ؛
و آيا خبر دادخواهان - چون از نمازخانهء [ او ] بالا رفتند - به تو رسيد ؟ دو مدعى [ هستيم ] كه يكى از ما بر ديگرى تجاوز كرده است » .
در اين حال كدام يك از آن دو فرشته نادرست گفته و كدام يك درست گفته است ؟ حال اگر بگويى هردو به خطا رفتهاند پاسخ تو نيز همان گونه است .
يحيى گفت : نمىگويم كه دو فرشته گرفتار خطا شدهاند ، بلكه به اعتقاد من آن دو درست گفته و در حقيقت دچار اختلاف در حكم نشده بودند ، بلكه تظاهر به مخاصمه كردند تا داوود عليه السّلام را بر خطايش واقف كرده ، او را از حكم و داورى آگاه كنند .
هشام گفت : على و عباس نيز در حكم دستخوش اختلاف نشده و دربارهء حقيقت به مخاصمه نپرداختند و خود در مسألهء مورد مخاصمه دچار شك و ترديد نشده بودند ، بلكه با اين مخاصمهء ظاهرى مىخواستند ابو بكر را
هامش
( 1 ) . سوره ص / 21 .