و جدال و خصومت با آنان برحذر داشته است . آن حضرت چنين روايتى از امير المؤمنين على بن ابيطالب عليه السّلام نقل كرده كه : از جدال و دشمنى بپرهيزيد كه اين دو صفت دلهاى برادران را نسبت به يكديگر بيمار مىكند و در صحنهء دلها بذر نفاق مىروياند « 1 » .
موضع امام صادق عليه السّلام در برابر قهر و قطع رابطه
امام صادق عليه السّلام پديدهء قطع رابطه و قهر ميان مؤمنان را اينگونه نكوهش كرده است كه : هيچگاه دو مرد به قهر از هم جدا نمىشوند ، مگر اينكه يكى از آن دو و يا هر دوى آنها مستوجب بيزارى و لعنت مىگردند .
معتّب به خدمت امام صادق عليه السّلام عرض كرد : خداوند مرا فدايت كند . اينكه مىفرماييد دربارهء ظالم صحيح است . امّا مظلوم را چه مىشود كه مستحقّ برائت و لعنت شود ؟ حضرت فرمودند : زيرا او برادر مؤمنش را فرا نخوانده تا رابطه را با او وصل كرده و از عمل دوست خود چشمپوشى نمايد ، از پدرم شنيدم كه مىگفت :
هنگامى كه دو نفر باهم نزاع و درگيرى مىكنند و يكى از آنان ديگرى را مورد ستم قرار مىدهد ، بايد مظلوم بهسوى ظالم برود و به او بگويد : اى برادر من بد كردهام ، تا اينكه با اين كار قهر را بين خود و او از بين ببرد . چرا كه خداوند تبارك و تعالى حاكم عادل است و خود حقّ مظلوم را از ظالم مىستاند « 2 » .
خطّ تربيتى امام صادق عليه السّلام
روابط تربيتى امام صادق عليه السّلام با ياران و اصحاب خود براساس موعظه و
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 8 / 406 ، باب كراهة الانقباض مع النّاس .
( 2 ) . كافى 2 / 344 ح 1 ، بحار الانوار 75 / 184 ، وسائل الشيعة 8 / 584 .