الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ * وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ
؛ و از ميان مردم كسى است كه در زندگى اين دنيا سخنش تو را به تعجّب وامىدارد ، و خدا را بر آنچه در دل دارد گواه مىگيرد ، و حال آنكه او سختترين دشمنان است * و چون برگردد [ يا رياستى يابد ] كوشش مىكند كه در زمين فساد نمايد و كشت و نسل را نابود سازد ، و خداوند تباهكارى را دوست ندارد « 1 » ، گفتند كه اين آيه دربارهء على بن ابى طالب عليه السّلام نازل گرديده است « 2 » .
امام صادق عليه السّلام همچنين نظريهء جامد بودن عبارات قرآن كريم را كه سعى بر تعطيل قرآن از همراهى با واقعيّتهاى متغيّر و رو به پيشرفت جامعه و حبس آن در قالب تنگ ظواهر عبارات را داشت ، مورد نقض قرار داده و دروغين بودن آن را بر همگان آشكار ساختند . آن حضرت همچنين اجازه ندادند تا از باطن قرآن تأويل نادرست شود . چنانكه در برابر تفسير به رأى نيز - كه فقط با تكيه بر آراء و به دور از احاديث صحيحى كه از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و اهل بيت معصوم او عليهم السّلام وارد شده بود قرآن را تفسير مىكرد - كاملا مقاومت و مبارزه كردند .
امام صادق عليه السّلام فرمودند :
« من فسّر القرآن برأيه إن أصاب لم يؤجر ، و إن أخطأ كان إثمه عليه » ؛
هركس قرآن را با رأى خود تفسير كند اگر درست تفسير كرده باشد اجر و ثوابى ندارد و اگر غلط تفسير كرده باشد ، گناهش بر گردن اوست « 3 » .
امام صادق عليه السّلام فرمودهاند :
هامش
( 1 ) . بقرة / 204 - 205 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد 4 / 73 به نقل از ابو جعفر اسكافى 240 .
( 3 ) . تفسير عيّاشى 1 / 17 به نقل از آن در تفسير صافى 1 / 21 .