هستند ؟ امام صادق عليه السّلام پاسخ دادند : « دانشمندان » .
هنگامى كه آنان خارج شدند حسن گفت : اين چه كارى بود كه ما كرديم ؟
چرا از حضرت نپرسيديم اين دانشمندان چه كسانى هستند ؟ !
آنان به نزد امام صادق عليه السّلام بازگشته و از آن حضرت همين سؤال را پرسيدند . آن حضرت پاسخ دادند : « الأئمة منّا أهل البيت » ؛ امامانى كه از ما اهل بيت باشند « 1 » .
امام صادق عليه السّلام به همگان ثابت كردند كه فهم قرآن جز با مراجعه كردن به آنچه از روايات از پيغمبر اكرم و اهل بيت او وارد شده است كامل نمىشود .
چرا كه اين روايات هستند كه ضامن فهم صحيح عبارات قرآن كريم مىباشند .
آن حضرت افقهاى جديدى را در فهم معانى قرآن و دانستن دانشها و احكام قرآن به روى امّت اسلام گشودند . آن حضرت حدود آيات محكم و متشابه ، تأويل و تفسير ، مطلق و مقيّد ، جرى و انطباق و ساير علوم قرآن را براى همگان مشخّص كردند .
3 . محور روحى و اخلاقى
امام صادق عليه السّلام كاملا به تأثير موجهاى انحراف فكرى و سياسى بر امّت اسلام و ميزان تأثير آن بر فاسد كردن عقل و خرد مردم آگاهى داشتهاند . از ديگر سوى آن حضرت آثار سوء بازىهاى سياسى امويان در آفريدن زمينههاى مطابق با طغيان گرايشهاى الحادى و قبيلهاى را به خوبى مىدانستند كه نتيجهء اين هردو بىبندوبارى اخلاقى بوده است . كما اينكه در زمان امام
هامش
( 1 ) . بحار الانوار 47 / 29 .