صادق عليه السّلام شعار ورع و پرهيزكارى به كلّى رنگ باخته بود .
تمام اين مسائل به از دست دادن ارزشها و دورى امّت اسلام از اخلاقى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله به آن امر كرده و آن را براى امّت خود مىپسنديد منتهى مىگرديد .
از همينجاست كه نقش امام صادق عليه السّلام و توجّه روحى و اخلاقى آن حضرت به امّت اسلامى داراى چند بعد مىشود :
بعد اوّل : آن حضرت در درجهء اوّل با رعايت كامل ارزشها و موازين اسلامى ، خود نمونهء صالح و مثل اعلاى اخلاق رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله بودند كه وجود آن حضرت خود پايگاه پرتوافشانى فضيلت و رشد اخلاق و الا در ميان امّت بوده و از ديگر سوى دروغين بودن گرايشهاى نفسانى و خودخواهانه را آشكار مىساخت .
بعد دوّم : امام صادق عليه السّلام مجموعهاى از سفارشات ، نامهها و راهنمايىهاى تربيتى و اخلاقى از خود بهجاى گذاشتند كه در خلال آنها به درمان پوچى روحى و انحراف اخلاقى كه در ساليان انحراف بسيار رشد كرده بود پرداختهاند .
در بعد اوّل امام عليه السّلام را مىبينيم كه مردم را با نرمى و آرامش به سوى فضيلت و پاكى فراخوانده و با آنها به بهترين روشها استدلال مىكرد . آن حضرت به سؤالكنندگان اجازه مىداد تا هر سؤالى كه دارند مطرح كرده و آنچه را كه بر آنان سخت و پوشيده بود براى آنها توضيح مىداد .
آن حضرت حتّى از نزديكان خود و كسانى كه مردم را بهسوى آن حضرت دعوت مىكردند نمىپذيرفت كه در دعوت مردم بهسوى اصلاح و راه راست از رويّهاى خشن و تند بهرهگيرى كنند . آن حضرت به آنان مىفرمود :
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 155
مساهمون: منذر حكيم
ص١٥٥