آن حضرت براى بيان اين نكته كه همهء فعاليّتهاى اقتصادى بايد مشروع باشد به احاديث شريفى كه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله رسيده است استناد نمودهاند . امام باقر عليه السّلام از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله روايت كردهاند كه آن حضرت فرمود : عبادت هفتاد قسمت دارد كه بافضيلتترين آنها طلب روزى حلال است « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين بر حرمت قسمتى از فعاليّتهاى اقتصادى و مالى مانند كمفروشى و مانند آن تأكيد نمودهاند ، آنجا كه فرمودهاند :
خداوند متعال در رابطه با پيمانهها ، آيهء
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ ؛
واى بر كمفروشان ) را نازل فرموده است ، و لفظ ويل فقط براى كفّار بهكار مىرود « 2 » .
در عينحال امام باقر عليه السّلام همگان را به كسب درآمد و افزايش سرمايه از راه صحيح تشويق نمودهاند . آن حضرت فرمودهاند : بهكار انداختن سرمايه براى كسب درآمد ، قسمتى از مروّت و جوانمردى است « 3 » .
آن حضرت به اندازهاى به برآوردن حاجات مسلمانان و پركردن خلأهاى زندگى آنان اهتمام مىورزيد كه اينكار را بر مهمترين عبادت مستحبّ كه همان حجّ مستحبّ باشد ترجيح مىداد . امام باقر عليه السّلام فرمودهاند :
اگر من يك سفر به حجّ مستحبّ بروم در نزد من محبوبتر است از اينكه هفتاد بنده را آزاد كنم . امّا اگر خانوادهاى از مسلمانان را از تنگدستى نجات بدهم ، گرسنگى آنها را به سيرى مبدّل سازم ، آنان را پوشانيده و آبروى آنان را در نزد مردم حفظ كنم ، اين كار براى من محبوبتر است از اينكه هفتادبار حجّ مستحبّ بهجاى آورم « 4 » .
امام باقر عليه السّلام با روايت كردن اين حديث شريف از جدّ بزرگوارش حضرت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله همگان را به دست كشيدن از حرص و طمع فرا
هامش
( 1 ) . كافى 5 / 78 .
( 2 ) . تفسير نور الثّقلين 5 / 527 .
( 3 ) . خصال 1 / 10 .
( 4 ) . كافى 4 / 2 .