مؤمنان باشد يا مرد بدزبان و بيهودهگو و گداى سمج را دوست نمىدارد ، و در مقابل انسان باحيا ، بردبار و پاكدامن را دوست مىدارد « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين كيفيّت برخورد با طبقات مختلف جامعه را اينگونه براى همگان روشن ساختهاند كه :
هرگاه با منافق روبرو شدى بوسيلهء زبان خوش با او بساز ، امّا مودّت قلبى خود را براى مؤمن نگاهدار . امّا اگر با يك يهودى هم همنشين شدى با او به نيكويى همنشينى كن . « 2 » .
آن حضرت اصول رفتار با گروههاى مختلف مردم را اينگونه بيان فرمودهاند :
چهار چيز است كه در هركس باشد خداوند براى او در بهشت خانهاى بنا مىكند ، كسى كه يتيمى را پناه دهد ، كسى كه بر ضعيفى ترحّم آورد ، كسى كه به پدر و مادر خود دلسوز و مهربان باشد ، كسى كه با مملوك و بندهء خود مدارا كند « 3 » .
آن حضرت همچنين مردم را به برقرارى ارتباط با اهل تقوا و تحكيم روابط با آنان فرا خواندند . چراكه اين دسته از مردم خصوصيّاتى دارند كه هر كس با آنها مصاحبت و همنشينى كند از آن خصوصيّات تأثير مثبت مىپذيرد و بدينوسيله الگوها و ارزشهاى اسلامى در واقع زندگى آنان پياده مىشود .
آن حضرت در اينباره فرمودهاند :
اهل تقوا از ميان مردم دنيا همنشينانى هستند كه براى همنشينان خود كمترين سنگينى و مشقّت را دارند . امّا بيشترين كمك و همكارى را براى آنان روا مىدارند .
اگر آنان را فراموش كنى به ياد تو مىافتند و اگر يادشان نمايى تو را يارى مىكنند .
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 220 .
( 2 ) . تحف العقول / 213 .
( 3 ) . خصال 1 / 223 .