4 . دعوت مردم به گرفتن انديشه از سرچشمههاى زلال
امام باقر عليه السّلام مردم را از افتادن در دام انديشهها و نظريّات و عقيدههاى منحرف بازمىداشتند . آن حضرت همچنين آنان را از بدعتگذارى و تبعيّت از بدعتها بازداشته و آن را يكى از مصاديق شرك دانستهاند . امام باقر عليه السّلام در اين رابطه فرمودهاند :
پايينترين حدّ شرك آن است كه مردى بدعتى را بگذارد و براساس بدعتى كه گذاشته حبّ و بغض روا دارد « 1 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين از فتوا دادن بر طبق رأى و عقيدهء شخصى برحذر داشته و فرمودهاند : هركس كه بدون دانش خدا داد و در نظر گرفتن رضايت خداوند براى مردم فتوا دهد ملائكهء رحمت و ملائكهء عذاب وى را لعنت كرده و گناه هركس كه عمل بر آن فتوا كند برگردن او خواهد بود « 2 » .
از اينجا بود كه آن حضرت همواره مردم را به گرفتن دانش و انديشه از سرچشمههاى زلال آنكه همان اهل بيت معصوم و پيغمبر كه از هرگونه انحراف و كجى پيراسته بودند دعوت مىكرد . امام باقر عليه السّلام در سخنى خطاب به سلمة بن كهيل و حكم بن عتيبه فرمودهاند :
« شرّقا و غرّبا فلا تجدان علما صحيحا إلّا شيئا خرج من عندنا » ؛
اگر در شرق و غرب عالم بگرديد نمىتوانيد دانش صحيحى بيابيد مگر آنچه از نزد ما خارج مىشود « 3 » .
امام باقر عليه السّلام از همنشينى با اهل جدل برحذر مىداشته و مىفرمود : با اهل جدل همنشينى نكنيد ، چراكه آنان به قصد تخطئه حيطهء بحث و جدل را به محدودهء آيات
هامش
( 1 ) . محاسن / 207 .
( 2 ) . محاسن / 205 .
( 3 ) . كافى 1 / 399 .