ياد مرگ جبروت و خودپسندى او را آنچنان شكست كه زمانى كوتاه نگذشت كه از غصّه دق كرد و مرد « 1 » .
خلافت سليمان بن عبد الملك دو سال و پنج ماه و پنج روز بود . وى در روز جمعه ، بيستم صفر سال 99 هجرى دار فانى را وداع گفت « 2 » .
عمر بن عبد العزيز
پس از سليمان بن عبد الملك ، حكومت اموى به سفارش خود او به عمر بن عبد العزيز رسيد . عمر بن عبد العزيز در روز جمعه بيستم صفر سال 99 هجرى به خلافت رسيد « 3 » . مردم در دوران كوتاه خلافت او كمى روى امنيّت و رفاه را به صورت نسبى مشاهده كردند . عمر بن عبد العزيز اندكى از ظلم و ستم و طغيان بنى مروان را از مردم زدود . وى مرد پخته و كارآزمودهاى بود كه تجربهء خلفاى پيشين او را ساخته بود . وى با مردم با سياستى رفتار كرد كه پيش از او سابقه نداشته است .
شخصيّت و حكومت عمر بن عبد العزيز داراى ويژگىهاى متعدّدى بود كه وى را از ساير حاكمان اموى ممتاز مىكرد و ما اكنون خلاصهاى از اين ويژگىها را در ذيل مىآوريم :
1 . جلوگيرى از سبّ و لعن امام على عليه السّلام : حكومت اموى از به دو تأسيس خود به شكل جدّى بناى دشنامگويى به امام امير المؤمنين عليه السّلام و پايين آوردن مقام آن
هامش
( 1 ) . مروج الذّهب 3 / 113 .أنت نعم المتاع لو كنت تبقى * غير أن لا بقاء للإنسان
ليس فيما بدا لنا منك عيب * عابه الناس غير أنّك غير أنّك فاني( 2 ) . تاريخ ابن اثير 4 / 151 .
( 3 ) . نهاية الارب 21 / 355 .