شورا از ديدگاه امام عليه السّلام
با موضعگيرى عمر و كانديد كردن امام عليه السّلام به عنوان يكى از اعضاى شورا ، حزن و اندوه به دل امام عليه السّلام راه يافت و به يقين دانست كه حيلهاى در كار است تا او را از خلافت كنار نهند و حكومت اسلامى را از مسير صحيح منحرف سازند . به مجرد اينكه امام عليه السّلام از نزد عمر خارج شد عمويش عباس با او ديدار كرد و امام عليه السّلام با پيشدستى به او فرمود : « عمو جان خلافت از ما به ديگران رسيد . »
عباس گفت : از كجا دانستى ؟
على عليه السّلام فرمود : به اين دليل كه در اين جمع ) عثمان قرين و همطراز من شد ، عمر در جمع ( اعضاى شورا ) گفت : شماها بايد طرفدار اكثريت باشيد ، اگر هردو تن از اعضا ، يك تن را برگزيدند ، به جمعى كه عبد الرحمان بن عوف در آن است درآييد زيرا سعد با پسر عمويش عبد الرحمان مخالفت نمىكند و عبد الرحمان نيز داماد عثمان است و با يكديگر اختلافى ندارند ، با اين وصف يا عبد الرحمان با عثمان بيعت مىكند و خلافت را به دو مىسپارد و يا بر عكس ، ( عمو جان ) بنابراين اگر فرضا دو تن باقيمانده نيز با من موافق باشند ، سودى به حال من نخواهد داشت « 1 »
امام عليه السّلام به خوبى قضيه را دريافت و بدين ترتيب ، با تبانى عثمان و عبد الرحمان ، خلافت به عثمان رسيد . نقل شده كه : سعد وقاص ، حق خويش را در شورا به پسر عمويش عبد الرحمان بخشيد و طلحه نيز به عثمان تمايل نشان داد و حقش را به او واگذارد و تنها زبير باقى مانده بود كه به سود امام از حق خود گذشت در اينجا عبد الرحمان مىبايست يا امام و يا عثمان را برگزيند ؛
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى 5 / 226 .