برف
برف نه زياد و نه فراوان مىبارد ، و بندرت روى زمين باقى مىماند . در بعضى از زمستانها برفهاى سنگينى مىآيد كه ابدا در اين منطقه گمان آن نمىرود . در ذيقعدهء 1323 هجرى ( ژانويه 1905 ) هنگام يك طوفان برفى كه چند روز به طول انجاميد ، در اثر برفى كه به ضخامت چند پا روى زمين را پوشانده بود ، عبور و مرور قطع گرديد ، تا اينكه توانستند قسمتى از برفها را بردارند ، و راه را براى رفت و آمد آماده كنند . رودخانهها و ماندابهاى گيلان يخ مىبندد بطوريكه عابرين پياده مىتوانند چندين روز فاصلهء پير بازار تا انزلى را بر روى يخ رودخانه عبور كنند . درختهاى مركبات گيلان و مازندران به سبب اين سرما صدمه مىبينند ، و ميزان محصول بطوريكه در چند سال اخير اتفاق افتاد تقليل مىيابد . با وجود اين يخ بندرت تشكيل مىشود و چندان ضخامتى ندارد . تگرگ كم مىبارد و مدت كوتاهى دوام مىكند . مقدار آب ساليانهء باران و تگرگ از 125 تا 155 سانتيمتر تغيير مىكند ، ولى مقدار شبنم مشخص نيست . در ماههاى ژانويه و سپتامبر ( شهريور و دى ) بارانهاى شديد ديده مىشود و ژوئن ، ژوئيه و اوت ( خرداد - تير - مرداد ) ماههاى خشك سالى است . شبها مخصوصا در فصل پائيز مه ديده مىشود . قوس و قزح و طوفان فراوان است ولى شدت طوفان زياد نيست . هواى ابر آلود خيلى بيشتر از هواى صاف ديده مىشود . در گيلان زمين لرزه كمتر به وجود مىآيد و زمان ادامهء آن كم است و خطر چندانى ندارد . تغييرات شديد و ناگهانى آب و هواى گيلان نشانهء آنست كه در اين منطقه سلامتى به طور كامل تأمين نمىشود .
بدون اينكه به ذكر علل وجود تب در اين سرزمين پرداخته شود مىتوان دريافت كه رطوبت زياد ، تغيير آب و هوا ، وسعت زياد جنگلها ، برنجزارها ، باطلاقها و آبهاى راكد براى تب آلود ساختن اين سرزمين كافى به نظر مىرسد .